{"id":925,"date":"2025-03-02T10:26:14","date_gmt":"2025-03-02T10:26:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/?p=925"},"modified":"2025-04-02T10:58:07","modified_gmt":"2025-04-02T10:58:07","slug":"podbial-pospolity","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/przyroda\/podbial-pospolity\/","title":{"rendered":"Podbia\u0142 pospolity"},"content":{"rendered":"

Podbia\u0142 pospolity, czyli bo\u017ce liczko<\/span><\/h3>\n

Jaskrawo\u017c\u00f3\u0142te kwiaty podbia\u0142u \u0142atwo wypatrze\u0107 tu\u017c po roztopieniu \u015bniegu, zaledwie po kilku cieplejszych dniach. Dawni S\u0142owianie nadali mu nazw\u0119 \u201ebo\u017ce liczko\u201d \u2013 okr\u0105g\u0142e jak s\u0142oneczka kwiaty kojarzy\u0142y im si\u0119 ze Swarogiem, czyli b\u00f3stwem zwi\u0105zanym ze S\u0142o\u0144cem, kt\u00f3ry powraca\u0142 po ciemnym czasie zimowym. Podbia\u0142 jest jedn\u0105 z pierwszych ro\u015blin rozkwitaj\u0105cych wiosn\u0105. Zarazem sta\u0142 si\u0119 cennym zio\u0142em, stosowanym ju\u017c w staro\u017cytnych Chinach. Pliniusz Starszy dwa tysi\u0105ce lat temu poleca\u0142 wdychanie dym\u00f3w z palonych li\u015bci podbia\u0142u przy astmie. \u0141aci\u0144ska nazwa w dos\u0142ownym t\u0142umaczeniu oznacza: tussi<\/em> \u2013 kaszel oraz ago<\/em>-wyp\u0119dzam.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da podbia\u0142?<\/span><\/h3>\n

Kwiatostany podbia\u0142u maj\u0105 form\u0119 koszyczka na \u0142odydze okrytej ma\u0142ymi, \u0142uskowatymi, zielonymi lub czerwonawymi li\u015b\u0107mi. Po przekwitnieniu zamieniaj\u0105 si\u0119 w puszyste kulki z nasionami, takie mini dmuchawce. Pod koniec kwitnienia z ukrytego w pod\u0142o\u017cu k\u0142\u0105cza wyrastaj\u0105 li\u015bcie, kt\u00f3re s\u0105 okr\u0105g\u0142awe, lekko z\u0105bkowane, maj\u0105 wielko\u015b\u0107 mniej wi\u0119cej d\u0142oni i d\u0142ugie ogonki. Nazwy ludowe podbia\u0142u \u2013 \u201eo\u015bla stopa\u201d i \u201eko\u0144skie kopyto\u201d \u2013 du\u017co m\u00f3wi\u0105 o ich wygl\u0105dzie. M\u0142ode li\u015bcie pokryte s\u0105 bia\u0142ymi w\u0142oskami ca\u0142kowicie, a starsze tylko od spodu. Kutner (czyli te w\u0142oski w\u0142a\u015bnie) podbia\u0142u jest bardzo g\u0119sty, prawie bia\u0142y, wygl\u0105da niczym futerko.<\/p>\n

Podbia\u0142 lubi rosn\u0105\u0107 w nas\u0142onecznionych miejscach, na zasadowych, gliniastych, nieurodzajnych pod\u0142o\u017cach. A tak\u017ce na \u017cwirowiskach, osuwiskach, ziemi z wykop\u00f3w, miejscach po po\u017carze, a nawet na gruzowiskach. Jako wczesnowiosenny akcent pi\u0119knie wygl\u0105da w ogrodach, zw\u0142aszcza o charakterze wiejskim i naturalistycznym, np. w\u015br\u00f3d \u017cwirku i kamyczk\u00f3w.<\/p>\n

Podbia\u0142 – w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze<\/span><\/h3>\n

Li\u015bcie podbia\u0142u s\u0105 jadalne. Gotuj\u0119 z nich ma\u0142e go\u0142\u0105bki nadziewane kasz\u0105 lub ry\u017cem z warzywami i grzybami. Najlepiej najpierw ugotowa\u0107 li\u015bcie i zetrze\u0107 z nich kutner, wtedy b\u0119d\u0105 smaczniejsze i mniej gorzkie.<\/p>\n

Kwiatostany i li\u015bcie podbia\u0142u s\u0105 pomocne przy stanach przezi\u0119bieniowych, infekcjach jamy ustnej i uk\u0142adu oddechowego, przy astmie, a nawet przy gru\u017alicy, dzia\u0142aj\u0105 bowiem przeciwzapalnie i wykrztu\u015bnie, \u0142agodz\u0105 kaszel, rozrzedzaj\u0105 wydzielin\u0119, podnosz\u0105 odporno\u015b\u0107, dzia\u0142aj\u0105 przeciwalergicznie, wspomagaj\u0105 uk\u0142ad moczowy i pokarmowy, u\u0142atwiaj\u0105 trawienie, zmniejszaj\u0105 refluks, dzia\u0142aj\u0105 neuroprotekcyjnie, badany jest potencja\u0142 podbia\u0142u w terapii antynowotworowej.<\/p>\n

Kwiaty dzia\u0142aj\u0105 g\u0142\u00f3wnie rozkurczowo, natomiast li\u015bcie zawieraj\u0105 wi\u0119cej \u015bluz\u00f3w (ok. 7-8 %), wi\u0119c s\u0105 bardziej powlekaj\u0105ce. Podbia\u0142 zawiera garbniki, flawonoidy (m.in. kwercetyn\u0119, kemferol, rutyn\u0119), cholin\u0119, gorycze, cynk. W surowcach pochodz\u0105cych z Norwegii i Australii odkryto zawarto\u015b\u0107 alkaloid\u00f3w pirolizydynowych, kt\u00f3re przy d\u0142ugotrwa\u0142ym stosowaniu mog\u0105 uszkadza\u0107 w\u0105trob\u0119, jednak w surowcach zbieranych na terenie Europy \u015arodkowej ich nie wykryto. Tak czy inaczej, lepiej stosowa\u0107 podbia\u0142 w razie potrzeby przez kr\u00f3tki czas, do 6 tygodni.<\/p>\n

Z podbia\u0142u przygotowuj\u0119 syropy na kaszel, zasypuj\u0105c \u015bwie\u017ce, rozdrobnione zio\u0142a cukrem, a jeszcze lepiej zalewaj\u0105c miodem i zostawiaj\u0105c na dni kilka, a\u017c puszcz\u0105 soki.<\/p>\n

Ze \u015bwie\u017cego i suszonego podbia\u0142u przygotowuj\u0119 herbatki: 1 \u0142y\u017ck\u0119 rozdrobnionego podbia\u0142u zalewam 1 szklank\u0105 gor\u0105cej wody na kwadrans. Napar pije si\u0119 kilka razy dziennie, po dwa-trzy \u0142yki, mo\u017cna go os\u0142odzi\u0107 miodem.<\/p>\n

Nalewka zdrowotna: 1 cz\u0119\u015b\u0107 rozdrobnionych zi\u00f3\u0142 zlewam 3 cz\u0119\u015bciami alkoholu 40%, na min. 7 dni. \u015awie\u017ce zio\u0142a warto zala\u0107 gor\u0105cym alkoholem. Do nalewki mo\u017cna doda\u0107 mi\u00f3d w proporcji 1:1, powstanie wtedy syrop, kt\u00f3ry przyjmuje si\u0119 3-4 \u0142y\u017ceczki dziennie w razie potrzeby.<\/p>\n

 <\/p>\n

Podbia\u0142 bywa te\u017c sk\u0142adnikiem kosmetyk\u00f3w, np. ma\u015bci i krem\u00f3w \u0142agodz\u0105cych oparzenia, goj\u0105cych rany i wrzody, rozja\u015bniaj\u0105cych plamy na sk\u00f3rze, zmniejszaj\u0105cych \u0142ojotok, \u0142uszczyc\u0119 i \u0142upie\u017c.<\/p>\n

 <\/p>\n

Podbia\u0142u nie powinny stosowa\u0107 kobiety w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105ce piersi\u0105, nie jest zalecany dla dzieci poni\u017cej 6. r.\u017c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podbia\u0142 pospolity, czyli bo\u017ce liczko Jaskrawo\u017c\u00f3\u0142te kwiaty podbia\u0142u \u0142atwo wypatrze\u0107 tu\u017c po roztopieniu \u015bniegu, zaledwie po kilku cieplejszych dniach. Dawni S\u0142owianie nadali mu nazw\u0119 \u201ebo\u017ce liczko\u201d \u2013 okr\u0105g\u0142e jak s\u0142oneczka kwiaty kojarzy\u0142y im si\u0119 ze Swarogiem, czyli b\u00f3stwem zwi\u0105zanym ze S\u0142o\u0144cem, kt\u00f3ry powraca\u0142 po ciemnym czasie zimowym. Podbia\u0142 jest jedn\u0105 z pierwszych ro\u015blin rozkwitaj\u0105cych wiosn\u0105. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":926,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[238],"tags":[253,254],"class_list":["post-925","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przyroda","tag-przyroda","tag-zdrowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=925"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":934,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/925\/revisions\/934"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}