{"id":1663,"date":"2025-04-02T10:08:43","date_gmt":"2025-04-02T10:08:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/?p=1663"},"modified":"2025-04-13T10:27:29","modified_gmt":"2025-04-13T10:27:29","slug":"tradycje-wielkanocne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/czy-wiesz-ze\/tradycje-wielkanocne\/","title":{"rendered":"Tradycje wielkanocne"},"content":{"rendered":"<h3><span style=\"color: #faa824;\"><strong>Niedziela Palmowa<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>Niedziela Palmowa zwana tak\u017ce dawniej Niedziel\u0105 Kwietn\u0105 lub Wierzbn\u0105, obchodzona jest na pami\u0105tk\u0119 wjazdu Jezusa Chrystusa do Jerozolimy. Najwa\u017cniejsz\u0105 uroczysto\u015bci\u0105 tego dnia jest obrz\u0119d procesji z palmami oraz ich \u015bwi\u0119cenia. Tradycyjnie palmy sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z zielonych ga\u0142\u0105zek wierzby, kt\u00f3ra w polskiej tradycji uwa\u017cana jest za ro\u015blin\u0119 mi\u0142uj\u0105c\u0105 \u017cycie z uwagi na jej ma\u0142e wymagania, bukszpanu, cisu, bor\u00f3wek le\u015bnych, a tak\u017ce farbowane k\u0142osy czy trawy. Zielone ga\u0142\u0105zki ozdabia si\u0119 kolorowymi wst\u0105\u017ceczkami, kwiatami suszonymi lub zrobionymi z bibu\u0142y.<\/p>\n<p>Po\u015bwi\u0119cone palmy przynoszono do dom\u00f3w, a nast\u0119pnie kropiono nimi dom i obej\u015bcie, uderzano si\u0119 nimi wzajemnie, klepano nimi byd\u0142o w oborze, co mia\u0142o zapobiega\u0107 chorobom, po\u0142ykano kotki z bazi, aby zapewni\u0107 sobie zdrowie i powodzenie.<\/p>\n<p>Do 1780 r. istotnym elementem procesji w Niedziel\u0119 Palmow\u0105 by\u0142 obrz\u0119d wo\u017cenia na specjalnym w\u00f3zku drewnianej figury Chrystusa na osio\u0142ku zwanym cz\u0119sto Jezuskiem Lipowym, D\u0119bowym lub Palmowym. Podczas procesji uczestnicy pod ko\u0142a w\u00f3zka rzucali kwiaty i ga\u0142\u0105zki. Jednak zwyczaj ten z czasem zamieni\u0142 si\u0119 w zabaw\u0119, podczas kt\u00f3rej \u015bpiewano tak\u0105 oto rymowank\u0119: \u201eJezus, Jezus jedzie, we\u017amie \u017cur i \u015bledzie, kie\u0142basy zostawi i pob\u0142ogos\u0142awi\u201d. Dlatego w\u0142adze ko\u015bcielne z czasem zakaza\u0142y tego obrz\u0119du. Dzi\u015b mo\u017cna go spotka\u0107 jedynie w Tokarni.<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #faa824;\">Tradycje wielkanocne &#8211; Wielki Czwartek<\/span><\/strong><\/h3>\n<p>W <span style=\"color: #faa824;\"><strong>Wielki Czwartek<\/strong><\/span> (zwany tak\u017ce Cierniowym Czwartkiem) obchodzimy pami\u0105tk\u0119 Ostatniej Wieczerzy oraz ustanowienia Eucharystii. We wszystkich ko\u015bcio\u0142ach dzwony odzywaj\u0105 si\u0119 po raz ostatni, a\u017c do mszy rezurekcyjnej. Podczas nabo\u017ce\u0144stwa biskupi obmywaj\u0105 nogi dwunastu n\u0119dzarzom na pami\u0105tk\u0119 umycia n\u00f3g aposto\u0142om przez Chrystusa. Co ciekawe zwyczaj ten kultywowany by\u0142 tak\u017ce na dworach kr\u00f3lewskich i magnackich. Biedak\u00f3w uczestnicz\u0105cych w tych obrz\u0119dach zawsze godnie goszczono i na koniec obdarowywano. Podobno praktykowa\u0142 ten zwyczaj kr\u00f3l Stanis\u0142aw August Poniatowski. Gest ten jest znakiem chrze\u015bcija\u0144skiej pokory i braterskiej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Podczas nabo\u017ce\u0144stwa gasi si\u0119 \u015bwiece na o\u0142tarzu, po czym kap\u0142ani uderzaj\u0105 msza\u0142ami o pulpity na znak chaosu, kt\u00f3ry nasta\u0142 w\u015br\u00f3d aposto\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy rozbiegli si\u0119 przera\u017ceni w pop\u0142ochu, kiedy \u017co\u0142nierze pojmali Jezusa. Radosna m\u0142odzie\u017c \u2013 g\u0142\u00f3wnie ch\u0142opcy st\u0119sknieni uciech przez d\u0142ugi okres wielkopostny \u2013 id\u0105c rzekomo za przyk\u0142adem ksi\u0119\u017cy, uderzali kijami w \u0142awki, ku zgorszeniu modl\u0105cych si\u0119. Potem biegali po wsiach, uderzaj\u0105c kijami w p\u0142oty o\u015bwiadczaj\u0105c, \u017ce wyganiaj\u0105 diab\u0142a ze wsi.<\/p>\n<p>Z tradycj\u0105 Wielkiego Czwartku wi\u0105\u017c\u0119 si\u0119 tak\u017ce jeszcze jeden obrz\u0119d \u2013 obecnie jeszcze gdzieniegdzie \u017cywy. Chodzi o wieszanie\/palenie Judasza. Wcze\u015bniej mieszka\u0144cy szyj\u0105 kuk\u0142\u0119 Judasza z workowego p\u0142\u00f3tna lub juty modeluj\u0105c j\u0105 trocinami na posta\u0107 m\u0119sk\u0105, a nast\u0119pnie stylizuje si\u0119 j\u0105 cz\u0119sto na osobnika rudego z semickimi rysami, z wymalowanym na piersiach napisem \u201eJudasz zdrajca\u201d. Kuk\u0142\u0119 z nocy ze \u015brody na Wielki Czwartek lub w Wielki Czwartek przed wschodem s\u0142o\u0144ca wiesza si\u0119 na wysokim drzewie. Okoliczni mieszka\u0144cy przez ca\u0142y dzie\u0144 mog\u0105 j\u0105 ogl\u0105da\u0107. Wczesnym popo\u0142udniem posta\u0107 Judasza zostaje odci\u0119ta od stryczka, a nast\u0119pnie jest wleczona po okolicy w\u015br\u00f3d z\u0142orzecze\u0144, drwin, krzyk\u00f3w towarzysz\u0105cego t\u0142umu, ok\u0142adana kijami, obrzucana kamieniami. W ten spos\u00f3b Judasz wyprowadzany jest poza obr\u0119b miejscowo\u015bci i jest podpalany. Zwyczaj ten przypomina poga\u0144skie topienie\/palenie Marzanny.<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #faa824;\">Wielki Pi\u0105tek<\/span><\/strong><\/h3>\n<p>W <span style=\"color: #faa824;\"><strong>Wielki Pi\u0105tek<\/strong><\/span> nie odprawia si\u0119 mszy, a g\u0142\u00f3wn\u0105 ceremoni\u0105 jest Adoracja Krzy\u017ca wnoszonego do ko\u015bcio\u0142a w uroczystej procesji, a nast\u0119pnie Droga Krzy\u017cowa. To dzie\u0144 \u017ca\u0142oby i \u015bcis\u0142ego postu\u00a0 \u2013 dzie\u0144 ciszy i umartwienia. W XVII i XVIII w. odbywa\u0142y si\u0119 procesje m\u0119\u017cczyzn pokutnik\u00f3w, kt\u00f3rzy odwiedzali ko\u015bcio\u0142y i na oczach wiernych si\u0119 biczowali. Podobno praktykowali t\u0119 tradycj\u0119 niekt\u00f3rzy polscy kr\u00f3lowie \u2013 W\u0142adys\u0142aw IV oraz Jan Kazimierz. Tradycja ta szcz\u0119\u015bliwie zosta\u0142a zaniechana.<\/p>\n<p>Kultywowana jest natomiast tradycja grob\u00f3w Chrystusa, kt\u00f3re s\u0105 ods\u0142aniane pod koniec liturgii wielkopi\u0105tkowej. W ko\u015bcio\u0142ach aran\u017cowane s\u0105 groty grobowe, w kt\u00f3rych spoczywa posta\u0107 umar\u0142ego Chrystusa. Przy grobie wystawiana jest stra\u017c. Tradycja wystawiania stra\u017cy przy grobie Chrystusa si\u0119ga XVII w. \u2013 kiedy to stra\u017ce sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z kr\u00f3lewskich drabant\u00f3w i oddzia\u0142\u00f3w artylerii konnej zawsze w galowych mundurach. Tak\u017ce w mniejszych miejscowo\u015bciach stra\u017c wyst\u0119powa\u0142a w od\u015bwi\u0119tnych strojach. W ko\u0144cu wieku XVIII zacz\u0119li pojawia\u0107 si\u0119 stra\u017cnicy w mundurach z elementami orientalnymi (turbany, krzywe szable). By\u0107 mo\u017ce by\u0142y to echa wojny krymskiej, ale s\u0105 tak\u017ce przypuszczenia, \u017ce zwyczaj wystawiania tzw. Turk\u00f3w \u0142\u0105czy si\u0119 z odsiecz\u0105 wiede\u0144sk\u0105 i pogromem poga\u0144stwa przez chrze\u015bcijan. Tradycyjnie te\u017c oddzia\u0142y Turk\u00f3w bior\u0105 udzia\u0142 w \u015bwi\u0119ceniu pokarm\u00f3w, ognia i wody w Wielk\u0105 Sobot\u0119, a po rezurekcji popisuj\u0105 si\u0119 musztr\u0105 i organizuj\u0105 defilad\u0119 g\u0142\u00f3wnymi ulicami, porywaj\u0105c do ta\u0144ca szczeg\u00f3lnie m\u0142ode niewiasty i cz\u0119stuj\u0105c specjalnym napitkiem \u2013 mieszank\u0105 piwa, wina i w\u00f3dki. Podczas \u015awi\u0105t \u201eTurki\u201d chodz\u0105 po okolicznych domach, sk\u0142adaj\u0105c gospodarzom \u017cyczenia.<\/p>\n<p>Znacie mo\u017ce przys\u0142owia staropolskie zwi\u0105zane w Wielkim Pi\u0105tkiem? Oto kilka z nich:<\/p>\n<p>\u201eW Wielki Pi\u0105tek dobry siewu pocz\u0105tek\u201d.<\/p>\n<p>\u201eJe\u015bli w Wielki Pi\u0105tek deszcz kropi, radujcie si\u0119 ch\u0142opi\u201d.<\/p>\n<p>\u201eKiedy w wielki post rosa, to nasiej gospodarzu du\u017co prosa.<br \/>\nA je\u017celi w Wielki Pi\u0105tek mr\u00f3z, to proso na g\u00f3r\u0119 w\u0142\u00f3\u017c\u201d.<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #faa824;\">\u015awi\u0119cenie pokarm\u00f3w czyli Wielka Sobota<\/span><\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"color: #faa824;\"><strong>Wielka Sobota<\/strong><\/span> to dzie\u0144 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw przeznaczony na \u015bwi\u0119cenie wody, ognia, cierni i pokarm\u00f3w wielkanocnych. Wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 przyniesion\u0105 do domu kropiono dom, obej\u015bcia, zwierz\u0119ta. Wieczorem na dziedzi\u0144cach ko\u015bcio\u0142\u00f3w rozpalane s\u0105 wysokie ogniska i kap\u0142ani je \u015bwi\u0119c\u0105. Od tego pierwotnego ognia zapala si\u0119 pascha\u0142, kt\u00f3ry uroczy\u015bcie wnoszony jest do ko\u015bcio\u0142a. Od pascha\u0142u zapala si\u0119 \u015bwiece (dawniej tak\u017ce hubki, w\u0119gliki, cierniowe ga\u0142\u0105zki) i ten ogie\u0144 zanoszony jest do dom\u00f3w. Hubkami i tl\u0105cymi si\u0119 zio\u0142ami okadzano domy, budynki gospodarcze, pola.<\/p>\n<p>\u015awi\u0119cenie pokarm\u00f3w dzi\u015b odbywa si\u0119 nieco inaczej ni\u017c dawniej. Tradycyjnie do bogatszych dom\u00f3w ksi\u0105dz przychodzi\u0142 i \u015bwi\u0119ci\u0142 ca\u0142y pi\u0119knie ozdobiony st\u00f3\u0142 ze wszystkimi przygotowanymi na \u015awi\u0119ta wiktua\u0142ami. Mieszka\u0144cy wsi nie\u015bli jad\u0142o do po\u015bwi\u0119cenia zazwyczaj do najbogatszych s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rzy dysponowali najwi\u0119kszymi pomieszczeniami. Zdarza\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce ustawiano kosze, garnce naczynia z jedzeniem na placykach, pod krzy\u017cem lub przy przydro\u017cnej kapliczce i tam czekano na przybycie ksi\u0119dza. Uwa\u017cano, \u017ce podczas tak wielkiego \u015awi\u0119ta, jakim jest Zmartwychwstanie, godzi si\u0119 je\u015b\u0107 tylko pob\u0142ogos\u0142awione jad\u0142o, kt\u00f3re nie szkodzi\u0142o nawet najwi\u0119kszym \u0142akomczuchom. Pami\u0119tajmy o tym, \u017ce wcze\u015bniej przez 40 dni obowi\u0105zywa\u0142 post, kt\u00f3rego drobiazgowo przestrzegano, a odzwyczajone od jedzenia \u017co\u0142\u0105dki cz\u0119sto reagowa\u0142y buntem na du\u017c\u0105 porcj\u0119 strawy. Jedynie niekt\u00f3re wsie na Pomorzu nie kultywowa\u0142y zwyczaju \u015bwi\u0119cenia jad\u0142a, a na \u015al\u0105sku nie dzielono si\u0119 jajkiem wielkanocnym.<\/p>\n<p>Co nale\u017cy w\u0142o\u017cy\u0107 do koszyka? \u015awi\u0119conka sk\u0142ada si\u0119 z jajek, soli, chleba, mi\u0119sa. Dawniej wk\u0142adano do koszyczka tak\u017ce ose\u0142ki mas\u0142a oraz utarty chrzan.<\/p>\n<p>Ciekawostk\u0105 jest tak\u017ce to, \u017ce msza rezurekcyjna celebrowana jest o \u015bwicie w Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105 dopiero od XX w., wcze\u015bniej za\u015b odprawiono j\u0105 w Wielk\u0105 Sobot\u0119 o p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #faa824;\">Niedziela Zmartwychwstania Pa\u0144skiego<\/span><\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"color: #faa824;\"><strong>Niedziela Zmartwychwstania Pa\u0144skiego<\/strong> <\/span>\u2013 jest najwi\u0119kszym i najstarszym \u015bwi\u0119tem chrze\u015bcijan obchodzonym na pami\u0105tk\u0119 Zmartwychwstania Chrystusa. Wzmianki o niej mo\u017cna znale\u017a\u0107 w pismach ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a z II i III w. Podobne \u015bwi\u0119ta wyst\u0119powa\u0142y tak\u017ce w innych religiach lud\u00f3w rolniczych Europy i Azji przed przyj\u0119ciem chrze\u015bcija\u0144stwa. Dlatego w symbolice i zwyczajach przetrwa\u0142y \u015blady odwiecznych wierze\u0144 oraz relikty \u015bwi\u0105t powitania wiosny i kultu ro\u015blin, oraz ich odradzania si\u0119 po okresie zimowym.<\/p>\n<p>Dzie\u0144 zaczyna si\u0119 jutrzni\u0105 po\u0142\u0105czon\u0105 z procesj\u0105, czyli uroczyst\u0105 msz\u0105 rezurekcyjn\u0105. Wierzono, \u017ce demaskuje ona czarownice, poniewa\u017c \u017cadna z nich nie jest w stanie trzykrotnie obej\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142a. Podczas uroczysto\u015bci s\u0142ycha\u0107 huk wystrza\u0142\u00f3w i petard. Jest to pami\u0105tka wielkiego huku, jaki zapewne towarzyszy\u0142 odsuwaniu kamienia grobowego podczas zmartwychwstania oraz \u015bwiat\u0142a, jakie porazi\u0142o w\u00f3wczas \u017co\u0142nierzy rzymskich pilnuj\u0105cych grobu.<\/p>\n<p>\u015aniadanie wielkanocne zaczyna si\u0119 od podzielenia si\u0119 \u015bwi\u0119conym jajkiem. W niekt\u00f3rych rejonach Polski przed rozpocz\u0119ciem uczty wszyscy domownicy bez wyj\u0105tku zobligowani byli zje\u015b\u0107 lask\u0119 chrzanu \u2013 aby przez ca\u0142y rok ustrzec si\u0119 chor\u00f3b i na pami\u0105tk\u0119 tego, \u017ce Jezus na krzy\u017cu pojony by\u0142 octem. Do tradycyjnych da\u0144 nale\u017ca\u0142y pieczone w ca\u0142o\u015bci, nadziewane kasz\u0105 prosi\u0119ta oraz g\u0142owizna, czyli zamarynowana, faszerowana i upieczona w ca\u0142o\u015bci g\u0142owa \u015bwini podawana na st\u00f3\u0142 z jajkiem w ryjku. By\u0142y te\u017c oczywi\u015bcie kie\u0142basy i \u017curek. W Wielkopolsce podawano tak\u017ce zup\u0119 \u015bwi\u0119conk\u0119 \u2013 z pokrojonych w kawa\u0142ki w\u0119dlin, mi\u0119s ugotowanych w serwatce, zaprawion\u0105 \u015bmietan\u0105, mas\u0142em i chrzanem. Na deser podawano baby, serniki (zwane przek\u0142ada\u0144cami) i mazurki. Dawniej uwa\u017cano, \u017ce w Wielkanoc nie wypada roznieca\u0107 ognia i gotowa\u0107 na nim, dlatego \u015bniadanie wielkanocne nazywano daniem bez dymu \u2013 czyli potrawy by\u0142y tak przyrz\u0105dzone, aby nie wymaga\u0142y dogotowywania, dopuszczalne by\u0142o jedynie lekkie ich odgrzanie.<\/p>\n<p>Podczas biesiadowania bawiono si\u0119 w r\u00f3\u017cne gry \u2013 np. w walatk\u0119 (wybitk\u0119) polegaj\u0105c\u0105 na toczeniu jajek po stole albo stukaniu si\u0119 trzymanymi w r\u0119ku pisankami \u2013 wygrywa\u0142 ten, kt\u00f3rego jajko si\u0119 nie zbi\u0142o. Zajmowano si\u0119 tak\u017ce kulaniem jajek z g\u00f3rki. Na Pomorzu i na \u015al\u0105sku dzieciom prezenty przynosi\u0142 zaj\u0105czek, ale trzeba je by\u0142o wcze\u015bniej odnale\u017a\u0107, gdy\u017c by\u0142y ukryte w r\u00f3\u017cnych zakamarkach domu.<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #faa824;\">Tradycje wielkanocne &#8211; \u015amigus Dyngus<\/span><\/strong><\/h3>\n<p><strong><span style=\"color: #faa824;\">Poniedzia\u0142ek Wielkanocny<\/span>, <\/strong>czyli \u015amigus-Dyngus, zwany inaczej Lanym Poniedzia\u0142kiem albo \u015awi\u0119tym Lejkiem, to dzie\u0144 powszechnej weso\u0142o\u015bci, psot i spotka\u0144 towarzyskich. Najbardziej znan\u0105 tradycj\u0105 tego dnia jest oblewanie si\u0119 wod\u0105, a w zasadzie to g\u0142\u00f3wnie kawalerowie oblewali panny. Im kt\u00f3ra\u015b by\u0142a bardziej mokra, tym wi\u0119cej mia\u0142a adorator\u00f3w. W domach szlacheckich polewano si\u0119 odrobin\u0105 wody, a tak\u017ce perfumami. Na wsiach w ruch sz\u0142y wiaderka, szklanki, garnki. Co ciekawe we wtorek po Lanym Poniedzia\u0142ku to kobiety oblewa\u0142y m\u0119\u017cczyzn, bior\u0105c odwet za szale\u0144stwa poprzedniego dnia.<\/p>\n<p>Do XV w. \u015amigus i Dyngus to by\u0142y dwie osobne tradycje \u2013 Dyngus to wielkanocna odmiana kol\u0119dowania \u2013 czyli chodzenie po domach z pasyjk\u0105, z traczykiem lub z barankiem wielkanocnym oraz oczywi\u015bcie ze \u015bwi\u0105tecznymi \u017cyczeniami i wymuszanie na gospodyniach datk\u00f3w w postaci g\u0142\u00f3wnie jajek. Kar\u0105 za pozbawienie podarunku by\u0142a woda. \u015amigus z kolei to by\u0142 zwyczaj smagania si\u0119 ga\u0142\u0105zkami palmowymi. Mia\u0142o to oczywi\u015bcie tak\u017ce charakter zalot\u00f3w. Praktyki \u015amigusa-Dyngusa zosta\u0142y oficjalnie przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 zakazane w 1420 r. jako praktyka poga\u0144ska, nieobyczajna, jednak nikt tego zakazu nie przestrzega\u0142 i dlatego przetrwa\u0142 on do naszych czas\u00f3w.<\/p>\n<p>Na po\u0142udniu Polski odbywa si\u0119 tzw. \u015bwi\u0119cenie p\u00f3l \u2013 kropid\u0142em z palmy wielkanocnej wcze\u015bnie rano wyruszaj\u0105 gospodarze na pola i kropi\u0105 wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 swoje area\u0142y, a ga\u0142\u0105zki z palm po\u015bwi\u0119conych w Niedziel\u0119 Palmow\u0105 wtykaj\u0105 w pola, w celu ochrony zasiew\u00f3w i plon\u00f3w przed gradem, susz\u0105 i powodzi\u0105. Potem rozpalaj\u0105 w polach ogniska, cz\u0119stuj\u0105 si\u0119 wielkanocnymi smako\u0142ykami, wsp\u00f3lnie biesiaduj\u0105.<\/p>\n<p>Dawniej obchodzono tak\u017ce <strong>Wielk\u0105 \u015arod\u0119<\/strong>. Nie wi\u0105za\u0142a si\u0119 ona z pami\u0105tk\u0105 konkretnego wydarzenia pasyjnego. Tego dnia miesza\u0142y si\u0119 tradycje r\u00f3\u017cnych region\u00f3w i cz\u0119sto tego dnia dokonywano \u015bwi\u0119cenia p\u00f3l albo palono Judasza.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n<p>Hanna Szymanderska <em>Polskie tradycje \u015bwi\u0105teczne<\/em><\/p>\n<p>Barbara Ogrodowska <em>Doroczne polskie obrz\u0119dy i zwyczaje<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niedziela Palmowa Niedziela Palmowa zwana tak\u017ce dawniej Niedziel\u0105 Kwietn\u0105 lub Wierzbn\u0105, obchodzona jest na pami\u0105tk\u0119 wjazdu Jezusa Chrystusa do Jerozolimy. Najwa\u017cniejsz\u0105 uroczysto\u015bci\u0105 tego dnia jest obrz\u0119d procesji z palmami oraz ich \u015bwi\u0119cenia. Tradycyjnie palmy sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z zielonych ga\u0142\u0105zek wierzby, kt\u00f3ra w polskiej tradycji uwa\u017cana jest za ro\u015blin\u0119 mi\u0142uj\u0105c\u0105 \u017cycie z uwagi na jej ma\u0142e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[245],"tags":[257,262],"class_list":["post-1663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czy-wiesz-ze","tag-tozsamosc","tag-tradycje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1663"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1668,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1663\/revisions\/1668"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}