{"id":1329,"date":"2025-01-03T19:44:34","date_gmt":"2025-01-03T19:44:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/?p=1329"},"modified":"2025-04-03T19:53:43","modified_gmt":"2025-04-03T19:53:43","slug":"tajemnica-bialego-dworku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/turystyka\/tajemnica-bialego-dworku\/","title":{"rendered":"Tajemnica Bia\u0142ego Dworku"},"content":{"rendered":"<p>W centralnej cz\u0119\u015bci Parku Zdrojowego znajduje si\u0119 t\u0119\u017cnia solankowa \u2013 to tutaj w ka\u017cdy weekend widujemy setki, jak nie tysi\u0105ce turyst\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w. Niewielu z nich zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce 300 metr\u00f3w od t\u0119\u017cni, u zbiegu ulic Antoniego Wierzejewskiego i Jagiello\u0144skiej znajduje si\u0119 pi\u0119kna majestatyczna willa, o kt\u00f3rej jakby \u015bwiat zapomnia\u0142. \u201eBia\u0142y Dworek\u201d, bo o nim mowa, to pi\u0119kny i poma\u0142u niszczej\u0105cy zabytek, kt\u00f3ry dalej jest zamieszkany przez jedn\u0105 rodzin\u0119 zasiedlon\u0105 tu w czasie \u201ekwaterunku\u201d. Jego bry\u0142a jest niesamowita \u2013 gdy obchodzimy budynek dooko\u0142a, \u017cadna strona w niczym nie przypomina s\u0105siedniej. Willa zosta\u0142a wybudowana najprawdopodobniej w 1912 roku wed\u0142ug projektu Tadeusza Zieli\u0144skiego dla Tadeusza \u0141ebkowskiego, kt\u00f3ry po kilku latach zby\u0142 nieruchomo\u015b\u0107 na rzecz J\u00f3zefa Landaua \u2013 \u017cydowskiego przemys\u0142owca bran\u017cy chemicznej, kt\u00f3ry zmar\u0142 w 1944 roku.<\/p>\n<p>W latach p\u00f3\u017aniejszej PRL znajdowa\u0142 si\u0119 tutaj Oddzia\u0142 Dzieci\u0119cy Skolioz i Ofiar Choroby Heinego-Medina STOCER. Zanim jednak w \u201eBia\u0142ym Dworku\u201d pojawi\u0142y si\u0119 dzieci, w willi tej zapisano jedn\u0105 z najczarniejszych kart historii dzisiejszego Konstancina. W 1945 r. w budynku powsta\u0142a zamiejscowa plac\u00f3wka Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa z Piaseczna. Na wiele lat zosta\u0142a ona okryta ciemnym ca\u0142unem tajemnicy, a\u017c do momentu, kiedy to po wielu latach stara\u0144 Pana Janusza K\u0142osa 17 maja 2019 roku ods\u0142oni\u0119ta zosta\u0142a tablica upami\u0119tniaj\u0105ca ofiary tutejszego UB. Wspomniana jest na niej jedyna \u201eoficjalna\u201d ofiara \u201eBia\u0142ego Dworku\u201d, czyli trzydziestojednoletni st. strz. Henryk Stokowski ps. \u201eJask\u00f3\u0142ka\u201d, \u017co\u0142nierz AK batalionu \u201eKrawiec\u201d. Staraniem jego rodziny Instytut Pami\u0119ci Narodowej w 2015 r. udost\u0119pni\u0142 dokumentacj\u0119, kt\u00f3ra wskaza\u0142a, \u017ce \u201eJask\u00f3\u0142ka\u201d zmar\u0142 28.09.1945 r. na skutek przes\u0142uchania w plac\u00f3wce UB w Konstancinie. Na platformie YouTube mo\u017cna obejrze\u0107 kr\u00f3tkometra\u017cowy film <em>Tajemnice Bia\u0142ego Dworku<\/em>, przedstawiaj\u0105cy ostatnie chwile Henryka Stokowskiego i walk\u0119 jego rodziny o pami\u0119\u0107 o nim. W najbli\u017cszym czasie zostanie wydana ksi\u0105\u017cka opisuj\u0105ca dzia\u0142ania piaseczy\u0144skiego UB autorstwa ma\u0142\u017ce\u0144stwa Ewy i W\u0142odzimierza Bagie\u0144skich.<\/p>\n<p>\u017byj\u0105c\u0105 ofiar\u0105 \u201eBia\u0142ego Dworku\u201d jest Pani Barbara Kuli\u0144ska-\u017bugajewicz, mieszkaj\u0105ca w Klarysewie. By\u0142a sanitariuszk\u0105 Narodowych Si\u0142 Zbrojnych batalionu \u201eM\u0105czy\u0144ski\u201d. Jej histori\u0119 mo\u017cna pozna\u0107, ogl\u0105daj\u0105c na platformie tvp.vod.pl kr\u00f3tki i bardzo wzruszaj\u0105cy film <em>Odnaleziony walc<\/em> w re\u017cyserii Julity Wo\u0142oszy\u0144skiej-Matysek.<\/p>\n<p>Gdy pierwszy raz dowiedzia\u0142em si\u0119 o dramacie, jaki rozegra\u0142 si\u0119 w \u201eBia\u0142ym Dworku\u201d postanowi\u0142em przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej tej nieruchomo\u015bci. Od razu wypatrzy\u0142em s\u0142abe punkty zabezpiecze\u0144 i uda\u0142o mi si\u0119 dosta\u0107 do \u2026 piwnic willi. Po chwili eksploracji moim oczom ukaza\u0142y si\u0119 na \u015bcianach grypsy ludzi, kt\u00f3rzy byli tutaj wi\u0119zieni. Pod koniec listopada tego roku remontowano dach jednego z dom\u00f3w w Czarnowie (okolicznej wsi) i odnaleziono depozyt z pami\u0119tnikami, notatnikami i elementami munduru Henryka Stokowskiego. Jaki b\u0119dzie ich dalszy los \u2013 nie wiem, ale jako mi\u0142o\u015bnik historii Konstancina b\u0119d\u0119 bacznie si\u0119 tej sprawie przygl\u0105da\u0142.<\/p>\n<p>Do zobaczenia na szlaku!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W centralnej cz\u0119\u015bci Parku Zdrojowego znajduje si\u0119 t\u0119\u017cnia solankowa \u2013 to tutaj w ka\u017cdy weekend widujemy setki, jak nie tysi\u0105ce turyst\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w. Niewielu z nich zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce 300 metr\u00f3w od t\u0119\u017cni, u zbiegu ulic Antoniego Wierzejewskiego i Jagiello\u0144skiej znajduje si\u0119 pi\u0119kna majestatyczna willa, o kt\u00f3rej jakby \u015bwiat zapomnia\u0142. \u201eBia\u0142y Dworek\u201d, bo o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1330,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[240],"tags":[256,487,271],"class_list":["post-1329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka","tag-historia","tag-wille","tag-zabytki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1329"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1331,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1329\/revisions\/1331"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}