\u201ePowiedzia\u0142 nam Bartek, \u017ce dzi\u015b T\u0142usty Czwartek, a Bartkowa uwierzy\u0142a, dobrych p\u0105czk\u00f3w nasma\u017cy\u0142a.\u201d<\/p>\n
Porzekad\u0142o milczy na temat receptury Bartkowej na p\u0105czki. Dla ka\u017cdego dobry p\u0105czek znaczy co innego. S\u0105 zwolennicy p\u0105czk\u00f3w bardziej suchych, puszystych, ale i tacy, kt\u00f3rzy wol\u0105 wyroby bardziej wilgotne, nieco gliniaste. O p\u0105czkach pisano nawet zabawne bajki:<\/p>\n
\u201eGdy uderzy\u0142 wielki dzwon,<\/p>\n
obj\u0105\u0142 w \u015bwiecie p\u0105czek tron.<\/p>\n
Kr\u00f3l przez wszystkich ukochany,<\/p>\n
pi\u0119kny, pulchny i rumiany.<\/p>\n
W brzuszku wprawdzie mia\u0142 on dziur\u0119,<\/p>\n
lecz w tej dziurze konfitur\u0119.<\/p>\n
Okazale i wspaniale siad\u0142 kr\u00f3l P\u0105czek na krysztale;<\/p>\n
A woko\u0142o jego dworki, wysmuk\u0142e, kruche faworki,<\/p>\n
Na p\u00f3\u0142miskach leg\u0142y szynki i kanapki i tartynki.<\/p>\n
Co za ha\u0142as, co za gwar! Ta\u0144czy chyba ze sto par.<\/p>\n
Bo za kr\u00f3la P\u0105czka hula nawet dziadu\u015b i babula\u2026<\/p>\n
\u015awiat si\u0119 ca\u0142y w k\u00f3\u0142ko kr\u0119ci, ta\u0144czy, hula bez pami\u0119ci (\u2026)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 J. M\u0105czy\u0144ski Losy kr\u00f3la P\u0105czka<\/em><\/p>\n <\/p>\n Przypominamy, \u017ce w 2025 r. T\u0142usty Czwartek wypada 27 lutego.<\/p>\n Zwyczaj obchodzenia jednego, szczeg\u00f3lnego, \u201et\u0142ustego\u201d dnia w roku jest znany od staro\u017cytno\u015bci. Ju\u017c w czasach rzymskich by\u0142 to dzie\u0144, w kt\u00f3rym \u015bwi\u0119towano odej\u015bcie zimy i nadej\u015bcie wiosny. Ucztowanie opiera\u0142o si\u0119 na jedzeniu t\u0142ustych potraw, szczeg\u00f3lnie mi\u0119s, oraz piciu wina, a zagryzk\u0119 stanowi\u0142y p\u0105czki przygotowywane z ciasta chlebowego i nadziewane \u2026 s\u0142onin\u0105. I w takiej w\u0142a\u015bnie formie p\u0105czki przyw\u0119drowa\u0142y do Polski ju\u017c w XII wieku. Jako \u017ce by\u0142y t\u0142uste i twardawe, obficie popijano je w\u00f3dk\u0105. Dopiero pod koniec \u015bredniowiecza, prawdopodobnie pod wp\u0142ywem kuchni arabskiej, zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 p\u0105czki polane miodem, za\u015b pocz\u0105tek renesansu przyni\u00f3s\u0142 zwyczaj nadziewania p\u0105czk\u00f3w migda\u0142ami lub orzechami. Szcz\u0119\u015bciarz, kt\u00f3remu trafi\u0142y si\u0119 p\u0105czki z tak\u0105 niespodziank\u0105, mia\u0142 zapewniony dobrobyt przez ca\u0142y rok. Jednak wci\u0105\u017c p\u0105czek by\u0142 wypiekiem twardym. Rewolucja nast\u0105pi\u0142a dopiero z chwil\u0105 dodania do ciasta chlebowego dro\u017cd\u017cy, co powszechnie nast\u0105pi\u0142o w XVIII wieku \u2013 w\u00f3wczas wypiek nabra\u0142 charakterystycznej spr\u0119\u017cysto\u015bci. Kszta\u0142t dawnego p\u0105czka tak\u017ce nie przypomina\u0142 dzisiejszej okr\u0105g\u0142ej bu\u0142eczki. Bior\u0105c pod uwag\u0119 rodzaj ciasta, z jakiego je wypiekano, mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce \u00f3wczesne p\u0105czki bardziej przypomina\u0142y podp\u0142omyki. Podobno dzisiejszy kszta\u0142t p\u0105czka przypisuje si\u0119 \u017cywio\u0142owej sprzeczce pomi\u0119dzy wiede\u0144sk\u0105 w\u0142a\u015bcicielk\u0105 cukierni Cecyli\u0105 Krapf a jej ma\u0142\u017conkiem. Krewka gospodyni mia\u0142a cisn\u0105\u0107 w m\u0119\u017ca surowym ciastem, jednak ten wykaza\u0142 si\u0119 refleksem i uchyli\u0142 si\u0119 przed nadlatuj\u0105c\u0105 kul\u0105, a ta wpad\u0142a do garnka z t\u0142uszczem.<\/p>\n Warto wiedzie\u0107, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci wyst\u0119powa\u0142a odr\u0119bna nazwa piekarza trudni\u0105cego si\u0119 wy\u0142\u0105cznie wypiekiem i sprzeda\u017c\u0105 p\u0105czk\u00f3w \u2013 by\u0142 to p\u0105czkarz. P\u0105czek pocz\u0105tkowo nosi\u0142 inne nazwy \u2013\u00a0 krepel (i o nich pisa\u0142 Miko\u0142aj Rej), pampuch lub purcel na Kaszubach \u2013 lokalnie nazwy te przetrwa\u0142y do dzi\u015b. Obecnie wiele region\u00f3w Polski s\u0142ynie z wypieku najrozmaitszych p\u0105czk\u00f3w. Na li\u015bcie tradycyjnych produkt\u00f3w cukierniczych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znajduj\u0105 si\u0119: p\u00f9rcle kaszubskie (woj. pomorskie), kreple \/ krepliki (woj. \u015bl\u0105skie), p\u0105czek opatowski (woj. \u015bwi\u0119tokrzyskie), p\u0105czki \u017cakowolskie z powid\u0142ami z anton\u00f3wek (woj. lubelskie), p\u0105czki lubuskie (woj. lubuskie), p\u0105czki ziemniaczano-dyniowe (woj. kujawsko-pomorskie).<\/p>\n W T\u0142usty Czwartek opr\u00f3cz p\u0105czk\u00f3w ch\u0119tnie jada si\u0119 tak\u017ce faworki, a gdzieniegdzie mo\u017cna jeszcze skosztowa\u0107 ciastek zwanych karnawa\u0142owymi r\u00f3\u017cami.<\/p>\n T\u0142usty Czwartek to pocz\u0105tek mi\u0119sopustu, czyli ostatnich dni karnawa\u0142u, zwanych tak dlatego, \u017ce \u201emi\u0119so opuszcza cz\u0142eka na d\u0142ugie tygodnie\u201d. Mi\u0119sopust rz\u0105dzi\u0142 si\u0119 swoimi prawami i by\u0142 to czas uciech, zabaw, swawoli, ta\u0144c\u00f3w, bali, g\u0142o\u015bnej muzyki. M\u00f3wiono, \u017ce \u201ekr\u00f3l Mi\u0119sopust\u201d pozwala\u0142 na wszystko, co w innych dniach budzi\u0142o zgorszenie.<\/p>\n I tak bawiono si\u0119 do wtorku do p\u00f3\u0142nocy. W\u00f3wczas rozdzwania\u0142y si\u0119 ko\u015bcielne dzwony, milk\u0142a muzyka, gas\u0142y \u015bwiat\u0142a. Gospodarz wnosi\u0142 przywi\u0105zan\u0105 do laski wi\u0105zk\u0119 \u015bledzi i obnosi\u0142 j\u0105 woko\u0142o, zapowiadaj\u0105c 40 dni postu. Pani domu wnosi\u0142a p\u00f3\u0142misek, na kt\u00f3rym by\u0142y \u015bledzie, jajka i kubek mleka. Wszyscy spo\u017cywali kolacj\u0119 z tych produkt\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 tradycyjnie nazywano podkurkiem. Niezjedzenie \u015bledzi i jaj podczas podkurka poczytywane by\u0142o jako du\u017ca nieprzyzwoito\u015b\u0107.<\/p>\n A jak si\u0119 ko\u0144czy bajka Losy kr\u00f3la P\u0105czka<\/em>?<\/p>\n (\u2026) \u201eA tymczasem na krysztale kr\u00f3l \u015bled\u017a zasiad\u0142 okazale.<\/p>\n No min\u0119\u0142y grzeszne czasy p\u0105czk\u00f3w, szynek i kie\u0142basy.<\/p>\n Ba za \u015bledzia jegomo\u015bci ca\u0142y nar\u00f3d \u015bci\u015ble po\u015bci,<\/p>\n S\u0105 i jaja, jest oliwa, a \u015bled\u017a blad\u0105 twarz\u0105 kiwa,<\/p>\n Kto za\u015b bardzo u\u017cy\u0107 rad, to ogonek z \u015bledzia zjad\u0142.\u201d<\/p>\n Idea\u0142 wa\u017cy od 55 gram\u00f3w do 70 gram\u00f3w, mie\u015bci si\u0119 w d\u0142oni, ma bia\u0142\u0105 obw\u00f3dk\u0119 dooko\u0142a i jest lekko sp\u0142aszczony. Po \u015bci\u015bni\u0119ciu powinien wr\u00f3ci\u0107 do pierwotnej postaci \u2013 wtedy mamy pewno\u015b\u0107, \u017ce ciasto zosta\u0142o prawid\u0142owo wykonane. Tradycyjnie wype\u0142niony jest marmolad\u0105 b\u0105d\u017a konfitur\u0105 r\u00f3\u017can\u0105. Jednak cukiernie, chc\u0105c konkurowa\u0107, oferuj\u0105 coraz bardziej r\u00f3\u017cnorodne nadzienia p\u0105czk\u00f3w. I tak mo\u017cna spotka\u0107 ciastka z czekolad\u0105, adwokatem, kremami smakowymi, w tym kremem pistacjowym, a nawet twarogiem. Jedna sztuka ma \u015brednio 340 kalorii. Polak\u00f3w jednak wcale to nie zra\u017ca i w T\u0142usty Czwartek zjadaj\u0105 a\u017c 100 milion\u00f3w p\u0105czk\u00f3w (\u015brednio po 2,5 p\u0105czka na osob\u0119)!<\/p>\n Wskaz\u00f3wki od cukiernik\u00f3w dla amator\u00f3w p\u0105czk\u00f3w domowych:<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w w Europie i na \u015bwiecie ma swoje zwyczaje zwi\u0105zane z \u201et\u0142ustym\u201d dniem, cho\u0107 nie wsz\u0119dzie jest to akurat czwartek i nie wsz\u0119dzie chodzi o p\u0105czki. W krajach angloj\u0119zycznych dominuj\u0105 nale\u015bniki i zazwyczaj \u015bwi\u0119to jest obchodzone we wtorek. W Wielkiej Brytanii, USA czy Australii obchodzony jest Pancake Tuesday. Tego dnia kr\u00f3luj\u0105 nale\u015bniki pod ka\u017cda postaci\u0105 \u2013 na s\u0142ono i na s\u0142odko. Maslenica to ostatki w Rosji \u2013 tylko tam obchody rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 na ca\u0142y tydzie\u0144. I tu tak\u017ce dominuj\u0105 nale\u015bniki. We Francji obchodzony jest Mardi Gras, czyli t\u0142usty wtorek, podczas kt\u00f3rego wsz\u0119dzie mo\u017cna zje\u015b\u0107 klasyk\u0119 \u2013 cr\u00eapes Suzette, czyli p\u0142on\u0105ce nale\u015bniki z sosem pomara\u0144czowym i likierem. W krajach skandynawskich w cukierniach i piekarniach kr\u00f3luj\u0105 w T\u0142usty Czwartek cynamonowe dro\u017cd\u017c\u00f3wki, czyli kanelbullar oraz semla \u2013 posypana cukrem pudrem s\u0142odka bu\u0142ka, rozci\u0119ta i prze\u0142o\u017cona migda\u0142ow\u0105 mas\u0105 oraz bit\u0105 \u015bmietan\u0105. Opr\u00f3cz Finlandii semla spotykana jest tak\u017ce w Niemczech. T\u0142usty Czwartek w Hiszpanii i we W\u0142oszech (obchodzone 19 marca, w Dniu Ojca) \u015bwi\u0119tuje si\u0119 wypiekami z ciasta parzonego przypominaj\u0105cego nasze ptysie.<\/p>\n <\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\nSk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a ta tradycja?<\/span><\/h3>\n
Ostatki\u00a0<\/span><\/h3>\n
W poszukiwaniu p\u0105czka idealnego<\/span><\/h3>\n
\n
T\u0142usty czwartek i p\u0105czki na \u015bwiecie<\/span><\/h3>\n