Jego matk\u0105 by\u0142a Apolonia z Trembi\u0144skich G\u0142owacka, a ojcem Antoni G\u0142owacki, kt\u00f3ry wywodzi\u0142 si\u0119 ze szlachty herbu Prus (st\u0105d pseudonim). Ojciec wykazywa\u0142 brak zainteresowania synem w pierwszych miesi\u0105cach \u017cycia, a potem nie odgrywa\u0142 aktywnej roli w jego wychowaniu. Zmar\u0142, gdy pisarz mia\u0142 9 lat. Matka wkr\u00f3tce po urodzeniu Aleksandra przenios\u0142a si\u0119 do Pu\u0142aw, jednak zmar\u0142a, gdy Aleksander mia\u0142 zaledwie 3 lata.<\/p>\n
Po \u015bmierci matki opiek\u0119 nad nim sprawowa\u0142y babka, Marcjanna Trembi\u0144ska i ciotka, Domicela z Trembi\u0144skich Olszewska. W szko\u0142ach przysz\u0142y pisarz uchodzi\u0142 za \u0142obuziaka, ale wykazywa\u0142 zdolno\u015bci matematyczne. Mia\u0142 jednak trudno\u015bci z nauk\u0105 j\u0119zyk\u00f3w obcych i powtarza\u0142 nawet klas\u0119 drug\u0105. W wieku 16 lat,\u00a0 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w powstaniu styczniowym, podczas kt\u00f3rego zosta\u0142 ranny w potyczce pod Bia\u0142k\u0105. Do\u015bwiadczenie walki, pobyt w wi\u0119zieniu oraz odniesione rany mia\u0142y ogromny wp\u0142yw na jego p\u00f3\u017aniejsz\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i postaw\u0119. Po upadku powstania G\u0142owacki uko\u0144czy\u0142 liceum w Lublinie i rozpocz\u0105\u0142 w Warszawie studia w Szkole G\u0142\u00f3wnej na wydziale matematyczno-fizycznym, kt\u00f3rych jednak nie uko\u0144czy\u0142.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Praca dziennikarska<\/span><\/h3>\nPo przerwaniu studi\u00f3w G\u0142owacki ima\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cnych zaj\u0119\u0107, m.in. by\u0142 guwernerem, robotnikiem i fotografem. W 1872 roku zadebiutowa\u0142 jako dziennikarz, publikuj\u0105c artyku\u0142 spo\u0142eczny Nasze grzechy<\/em>. Zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 pseudonimu Boles\u0142aw Prus, kt\u00f3ry pochodzi\u0142 od nazwy rodowego herbu. Prus wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wieloma czasopismami, a jego felietony, kroniki tygodniowe i reporta\u017ce zyska\u0142y ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107, poruszaj\u0105c wa\u017cne problemy spo\u0142eczne, polityczne i moralne. Prus traktowa\u0142 prac\u0119 dziennikarsk\u0105 jako \u201eparobcz\u0105 prac\u0119\u201d, ale jednocze\u015bnie zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z jej roli w kszta\u0142towaniu opinii publicznej.<\/p>\nNie unika\u0142 kontrowersji i odwa\u017cnie prezentowa\u0142 swoje pogl\u0105dy. Jego felietony i artyku\u0142y cz\u0119sto by\u0142y polemiczne i wywo\u0142ywa\u0142y dyskusje. Do\u015bwiadczenie udzia\u0142u w powstaniu zrazi\u0142o go do powsta\u0144 i romantycznych zryw\u00f3w. Jednocze\u015bnie pora\u017cka powstania sta\u0142a si\u0119 fundamentem jego pozytywistycznego podej\u015bcia, skupionego na \u201epracy u podstaw\u201d, edukacji i rozwoju spo\u0142ecze\u0144stwa poprzez nauk\u0119 i post\u0119p cywilizacyjny. Krytykowa\u0142 zbiorowe manifestacje patriotyzmu i obchody rocznicowe. Jego stosunek do romantyzmu, patriotyzmu i Rosji by\u0142 niejednoznaczny. Niekt\u00f3rzy badacze zarzucali mu ugodow\u0105 postaw\u0119 wobec zaborc\u00f3w i brak patriotyzmu. Mimo to sam siebie uwa\u017ca\u0142 za patriot\u0119 i szuka\u0142 sposobu na uniezale\u017cnienie Polak\u00f3w od zaborc\u00f3w w spos\u00f3b legalny. By\u0142 krytyczny wobec romantycznej postawy i idealizowania przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Boles\u0142aw Prus – \u017c<\/span><\/strong>ycie prywatne<\/span><\/h3>\nAleksander by\u0142 cz\u0142owiekiem skrytym i niech\u0119tnie dzieli\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142ami swojego \u017cycia prywatnego. Tadeusz Boy-\u017bele\u0144ski pisa\u0142, \u017ce \u201ePrus nie ma biografii\u201d, co podkre\u015bla\u0142o jego tajemniczo\u015b\u0107. Mimo swojej empatii wobec ludzi, nie lubi\u0142 manifestowania uczu\u0107 i nie umia\u0142 ich okazywa\u0107, co z kolei prowadzi\u0142o do nieporozumie\u0144 i interpretacji jego zachowania jako braku serdeczno\u015bci. Sam pisarz przyznawa\u0142, \u017ce w trakcie pisania \u201ejestem dziki, opryskliwy, nietowarzyski, pos\u0119pny, impertynent, s\u0142owem \u2013 choroba morska\u201d.<\/p>\n
Docenia\u0142 smak jedzenia i lubi\u0142 dobrze zje\u015b\u0107, a w jego utworach pojawia si\u0119 wiele opis\u00f3w potraw i por\u00f3wna\u0144 kulinarnych. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce jedzenie jest wa\u017cnym elementem \u017cycia i nie nale\u017cy na nim oszcz\u0119dza\u0107. Intensywn\u0105 prac\u0119 pisarsk\u0105 \u0142\u0105czy\u0142 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105: dzia\u0142a\u0142 w Towarzystwie Dobroczynno\u015bci, Seminarium dla Nauczycieli Ludowych i Stowarzyszeniu Kurs\u00f3w dla Analfabet\u00f3w Doros\u0142ych. W testamencie ufundowa\u0142 stypendia dla utalentowanych dzieci z ubogich rodzin wiejskich.<\/p>\n
Pisarz by\u0142 r\u00f3wnie\u017c propagatorem turystyki pieszej i rowerowej, anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Warszawskiego Towarzystwa Cyklist\u00f3w.<\/p>\n
![\"sanatorium](\"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/naeczow-4762970-1024x768.jpg\")
Fot. Ewa Urban z Pixabay<\/p><\/div>\n
Ulubionym miejscem jego wypoczynku by\u0142 Na\u0142\u0119cz\u00f3w, gdzie sp\u0119dza\u0142 wiele czasu i leczy\u0142 si\u0119 \u201ejedzeniem i wybornym powietrzem\u201d. Cierpia\u0142 na liczne dolegliwo\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a pok\u0142osiem ran odniesionych w powstaniu, m.in. przewra\u017cliwienie oczu \u2013 dlatego pisarz cz\u0119sto nosi\u0142 ciemne okulary. Pod mask\u0105 racjonalisty kry\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek wra\u017cliwy, kt\u00f3ry zmaga\u0142 si\u0119 z wieloma l\u0119kami i fobiami. Dokucza\u0142y mu liczne l\u0119ki \u2013 strach przed burz\u0105 i piorunami, co tak\u017ce przypisuje si\u0119 pobytowi w powsta\u0144czych okopach. Podobno podczas burzy chowa\u0142 si\u0119 w najdalszym zak\u0105tku domu. Towarzyszy\u0142a mu tak\u017ce agorafobia, czyli l\u0119k przed otwartymi przestrzeniami. \u0179r\u00f3d\u0142a donosz\u0105, \u017ce nasili\u0142a si\u0119 ona po ataku student\u00f3w na niego w 1878 r., co mog\u0142o mie\u0107 zwi\u0105zek z za\u0142amaniem nerwowym, kt\u00f3rego dozna\u0142 po tym ataku. Mia\u0142 trudno\u015bci z przebywaniem na o\u015bwietlonych schodach, patrzeniem przez okno, przeje\u017cd\u017caniem przez mosty. Utrudnia\u0142o mu to zwiedzanie Europy \u2013 z tego powodu znacznie skr\u00f3ci\u0142 sw\u00f3j pobyt w Pary\u017cu. Podr\u00f3\u017cowa\u0142 kolej\u0105 tylko w nocy.<\/p>\n
W drugiej cz\u0119\u015bci \u017cycia cierpia\u0142 tak\u017ce na epilepsj\u0119. Podobno w trudnych sytuacjach cz\u0119sto mdla\u0142. Aleksander mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 swoich ogranicze\u0144, lecz pr\u00f3bowa\u0142 z nimi walczy\u0107 i \u017cy\u0107 w miar\u0119 normalnie. Mimo swoich problem\u00f3w zdrowotnych i l\u0119k\u00f3w, mia\u0142 wiele zainteresowa\u0144, kt\u00f3re odzwierciedla\u0142y jego wszechstronn\u0105 osobowo\u015b\u0107 i ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata. Interesowa\u0142 si\u0119 nauk\u0105, literatur\u0105, by\u0142 obserwatorem zmian spo\u0142ecznych, potrafi\u0142 analizowa\u0107 zjawiska spo\u0142eczne, mechanizmy w\u0142adzy i ludzk\u0105 psychik\u0119. Ciekawi\u0142y go nowe budynki i inwestycje, odczyty, wystawy, wydarzenia. P\u00f3\u017aniejsze utwory pisa\u0142 na maszynie do pisania. Z jednej strony by\u0142 propagatorem post\u0119pu i nowoczesno\u015bci, a z drugiej strony wierzy\u0142 w zjawiska paranormalne i okultyzm.<\/p>\n
Kobiety w \u017cyciu Aleksandra<\/span><\/h3>\nW 1875 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Oktawi\u0105 Trembi\u0144sk\u0105, dalek\u0105 kuzynk\u0105 ze strony matki, kt\u00f3ra by\u0142a jego towarzyszk\u0105 \u017cycia i opiekunk\u0105. Jako \u017ce okazywanie uczu\u0107 nie by\u0142o najmocniejsz\u0105 stron\u0105 Aleksandra, to i dob\u00f3r podarunk\u00f3w dla narzeczonej, a potem \u017cony, bywa\u0142 kontrowersyjny. W prezencie \u015blubnym Oktawia dosta\u0142a \u2026 maszyn\u0119 do szycia. Para nie mia\u0142a w\u0142asnych dzieci, ale adoptowa\u0142a bratanka Oktawii, Emila, kt\u00f3ry zmar\u0142 \u015bmierci\u0105 samob\u00f3jcz\u0105. Pomimo ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Oktawi\u0105, pisarz flirtowa\u0142 z innymi kobietami (szczeg\u00f3lnie w Na\u0142\u0119czowie). Z jednej strony by\u0142o typowe dla epoki, z drugiej za\u015b sprzeczne z wizerunkiem \u201epoczciwego starszego pana\u201d lansowanym w publicznych wypowiedziach.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Kobiet\u0105, z kt\u00f3r\u0105 Prus flirtowa\u0142 w Na\u0142\u0119czowie, by\u0142a Oktawia Rodkiewiczowa, a ich relacja wykracza\u0142a poza zwyk\u0142\u0105 znajomo\u015b\u0107. Spodoba\u0142y mu si\u0119 jej uroda (szczup\u0142a, kruczoczarna, o jasnych oczach), energia i szlachetne serce. Korespondencj\u0119 z ni\u0105 kierowa\u0142 na adres redakcji, a nie do domu, prawdopodobnie chc\u0105c ukry\u0107 j\u0105 przed \u017con\u0105. Prus adorowa\u0142 j\u0105 w listach, nazywaj\u0105c \u201eKr\u00f3low\u0105\u201d, \u201eNajcudniejsz\u0105 Pani\u0105\u201d. Pewnego jednak dnia Oktawia pozna\u0142a m\u0142odego literata Stefana \u017beromskiego i wysz\u0142a za niego za m\u0105\u017c, cho\u0107 pocz\u0105tkowo Prus jej to odradza\u0142. Z kolei \u017beromski zauwa\u017ca\u0142, \u017ce Oktawia by\u0142a pod wielkim wp\u0142ywem Prusa \u2013 twierdzi\u0142 bowiem, \u017ce narzeczona m\u00f3wi my\u015blami Prusa. Ostatecznie Aleksander zosta\u0142 \u015bwiadkiem na ich \u015blubie i pomaga\u0142 \u017beromskiemu w zdobyciu pracy. By\u0142 te\u017c opiekunem Henryki \u2013 c\u00f3rki Oktawii z jej pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\nZagadkow\u0105 kwesti\u0105 w \u017cyciu Aleksandra pozostaje przypuszczenie, \u017ce mia\u0142 on nie\u015blubnego syna Jana Bogusza z Alin\u0105 Sacewiczow\u0105, cho\u0107 nie ma co do tego jednoznacznych dowod\u00f3w. Alina by\u0142a lekark\u0105 i znajom\u0105 \u017cony Prusa. Faktem jest, \u017ce Aleksander adorowa\u0142 kole\u017cank\u0119 \u017cony i nie jest wykluczone, \u017ce relacja pomi\u0119dzy nimi mog\u0142a wykroczy\u0107 poza og\u00f3lnie przyj\u0119te ramy. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce utrzymywanie kontakt\u00f3w z Alin\u0105 Prus pr\u00f3bowa\u0142 ukry\u0107 przed \u017con\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci pisarza twierdzi, \u017ce Janek by\u0142 synem siostry stryjecznej Aliny, Aleksandry z Jentys\u00f3w Bu\u0142hakowej, a Prus i Alina zostali jego opiekunami i rodzicami chrzestnymi.<\/p>\n
Inne \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymuj\u0105, \u017ce ch\u0142opiec by\u0142 sierot\u0105 po Polakach z Finlandii, a Prus i Alina si\u0119 nim opiekowali. Wok\u00f3\u0142 metryki urodzenia ch\u0142opca pojawia si\u0119 wiele w\u0105tpliwo\u015bci i mo\u017cliwych przek\u0142ama\u0144. Jednak pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce o ile to faktycznie dziecko pisarza, to Aleksander zosta\u0142by ojcem w wieku ok. 60 lat. Nie jest to niemo\u017cliwe, ale w tamtych czasach raczej ma\u0142o prawdopodobne. Faktem jest za to, \u017ce Prus interesowa\u0142 si\u0119 Jankiem i troszczy\u0142 si\u0119 o niego, o jego zdrowie i rozw\u00f3j. W testamencie zapisa\u0142 mu znaczn\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy \u2013 procent od kapita\u0142u i dochod\u00f3w z praw autorskich \u2013 pocz\u0105tkowo jedn\u0105 pi\u0105t\u0105, a potem jedn\u0105 czwart\u0105. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku zapisa\u0142 \u017conie. \u017baden inny chrze\u015bniak Prusa nie zosta\u0142 tak obdarowany.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Warto wspomnie\u0107, \u017ce Boles\u0142aw Prus nie dorobi\u0142 si\u0119 maj\u0105tku. Przez ca\u0142e \u017cycie zarabia\u0142 na pisaniu dla prasy. Inaczej ni\u017c Sienkiewicz, nie przyj\u0105\u0142 daru od narodu, kt\u00f3ry chcia\u0142 mu ufundowa\u0107 dom. Prus mia\u0142 kompleks Sienkiewicza, kt\u00f3ry w tamtym czasie by\u0142 najpopularniejszym autorem, chocia\u017c obaj panowie r\u00f3\u017cnili si\u0119 stosunkiem do przesz\u0142o\u015bci i inaczej rozumieli zadania literatury.<\/p>\nPogrzeb\u00a0<\/span><\/h3>\nBoles\u0142aw Prus zmar\u0142 na atak serca 19 maja 1912 roku w Warszawie. Jego pogrzeb zgromadzi\u0142 t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w stolicy i przerodzi\u0142 si\u0119 w manifestacj\u0119. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Pow\u0105zkowskim, a na jego nagrobku widnieje napis \u201eSerce serc\u201d. W pogrzebie Aleksandra, opr\u00f3cz przedstawicieli arystokracji i inteligencji, uczestniczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c ma\u0142y, sze\u015bcioletni Janek Bogusz.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n
Piotr \u0141opusza\u0144ski Sekrety \u017cycia pisarzy i artyst\u00f3w<\/em><\/p>\nS\u0142awomir Koper Sekretne \u017cycie autor\u00f3w lektur szkolnych<\/em><\/p>\nPortal historyczny Dzieje.pl<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Boles\u0142aw Prus (w\u0142a\u015bciwie Aleksander G\u0142owacki) urodzi\u0142 si\u0119 20 sierpnia 1847 roku w Hrubieszowie, a zmar\u0142 19 maja 1912 roku w Warszawie. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107, obejmuj\u0105ca powie\u015bci, nowele, felietony i publicystyk\u0119, wywar\u0142a ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j literatury polskiej i kszta\u0142towanie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, jednak w pe\u0142ni zosta\u0142a doceniona ju\u017c po \u015bmierci pisarza. Nie\u0142atwe dzieci\u0144stwo Jego matk\u0105 by\u0142a Apolonia […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1083,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[244],"tags":[256,269],"class_list":["post-1082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-patroni","tag-historia","tag-pisarze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1082"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1086,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082\/revisions\/1086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Nie unika\u0142 kontrowersji i odwa\u017cnie prezentowa\u0142 swoje pogl\u0105dy. Jego felietony i artyku\u0142y cz\u0119sto by\u0142y polemiczne i wywo\u0142ywa\u0142y dyskusje. Do\u015bwiadczenie udzia\u0142u w powstaniu zrazi\u0142o go do powsta\u0144 i romantycznych zryw\u00f3w. Jednocze\u015bnie pora\u017cka powstania sta\u0142a si\u0119 fundamentem jego pozytywistycznego podej\u015bcia, skupionego na \u201epracy u podstaw\u201d, edukacji i rozwoju spo\u0142ecze\u0144stwa poprzez nauk\u0119 i post\u0119p cywilizacyjny. Krytykowa\u0142 zbiorowe manifestacje patriotyzmu i obchody rocznicowe. Jego stosunek do romantyzmu, patriotyzmu i Rosji by\u0142 niejednoznaczny. Niekt\u00f3rzy badacze zarzucali mu ugodow\u0105 postaw\u0119 wobec zaborc\u00f3w i brak patriotyzmu. Mimo to sam siebie uwa\u017ca\u0142 za patriot\u0119 i szuka\u0142 sposobu na uniezale\u017cnienie Polak\u00f3w od zaborc\u00f3w w spos\u00f3b legalny. By\u0142 krytyczny wobec romantycznej postawy i idealizowania przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Boles\u0142aw Prus – \u017c<\/span><\/strong>ycie prywatne<\/span><\/h3>\nAleksander by\u0142 cz\u0142owiekiem skrytym i niech\u0119tnie dzieli\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142ami swojego \u017cycia prywatnego. Tadeusz Boy-\u017bele\u0144ski pisa\u0142, \u017ce \u201ePrus nie ma biografii\u201d, co podkre\u015bla\u0142o jego tajemniczo\u015b\u0107. Mimo swojej empatii wobec ludzi, nie lubi\u0142 manifestowania uczu\u0107 i nie umia\u0142 ich okazywa\u0107, co z kolei prowadzi\u0142o do nieporozumie\u0144 i interpretacji jego zachowania jako braku serdeczno\u015bci. Sam pisarz przyznawa\u0142, \u017ce w trakcie pisania \u201ejestem dziki, opryskliwy, nietowarzyski, pos\u0119pny, impertynent, s\u0142owem \u2013 choroba morska\u201d.<\/p>\n
Docenia\u0142 smak jedzenia i lubi\u0142 dobrze zje\u015b\u0107, a w jego utworach pojawia si\u0119 wiele opis\u00f3w potraw i por\u00f3wna\u0144 kulinarnych. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce jedzenie jest wa\u017cnym elementem \u017cycia i nie nale\u017cy na nim oszcz\u0119dza\u0107. Intensywn\u0105 prac\u0119 pisarsk\u0105 \u0142\u0105czy\u0142 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105: dzia\u0142a\u0142 w Towarzystwie Dobroczynno\u015bci, Seminarium dla Nauczycieli Ludowych i Stowarzyszeniu Kurs\u00f3w dla Analfabet\u00f3w Doros\u0142ych. W testamencie ufundowa\u0142 stypendia dla utalentowanych dzieci z ubogich rodzin wiejskich.<\/p>\n
Pisarz by\u0142 r\u00f3wnie\u017c propagatorem turystyki pieszej i rowerowej, anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Warszawskiego Towarzystwa Cyklist\u00f3w.<\/p>\n
Fot. Ewa Urban z Pixabay<\/p><\/div>\n
Ulubionym miejscem jego wypoczynku by\u0142 Na\u0142\u0119cz\u00f3w, gdzie sp\u0119dza\u0142 wiele czasu i leczy\u0142 si\u0119 \u201ejedzeniem i wybornym powietrzem\u201d. Cierpia\u0142 na liczne dolegliwo\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a pok\u0142osiem ran odniesionych w powstaniu, m.in. przewra\u017cliwienie oczu \u2013 dlatego pisarz cz\u0119sto nosi\u0142 ciemne okulary. Pod mask\u0105 racjonalisty kry\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek wra\u017cliwy, kt\u00f3ry zmaga\u0142 si\u0119 z wieloma l\u0119kami i fobiami. Dokucza\u0142y mu liczne l\u0119ki \u2013 strach przed burz\u0105 i piorunami, co tak\u017ce przypisuje si\u0119 pobytowi w powsta\u0144czych okopach. Podobno podczas burzy chowa\u0142 si\u0119 w najdalszym zak\u0105tku domu. Towarzyszy\u0142a mu tak\u017ce agorafobia, czyli l\u0119k przed otwartymi przestrzeniami. \u0179r\u00f3d\u0142a donosz\u0105, \u017ce nasili\u0142a si\u0119 ona po ataku student\u00f3w na niego w 1878 r., co mog\u0142o mie\u0107 zwi\u0105zek z za\u0142amaniem nerwowym, kt\u00f3rego dozna\u0142 po tym ataku. Mia\u0142 trudno\u015bci z przebywaniem na o\u015bwietlonych schodach, patrzeniem przez okno, przeje\u017cd\u017caniem przez mosty. Utrudnia\u0142o mu to zwiedzanie Europy \u2013 z tego powodu znacznie skr\u00f3ci\u0142 sw\u00f3j pobyt w Pary\u017cu. Podr\u00f3\u017cowa\u0142 kolej\u0105 tylko w nocy.<\/p>\n
W drugiej cz\u0119\u015bci \u017cycia cierpia\u0142 tak\u017ce na epilepsj\u0119. Podobno w trudnych sytuacjach cz\u0119sto mdla\u0142. Aleksander mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 swoich ogranicze\u0144, lecz pr\u00f3bowa\u0142 z nimi walczy\u0107 i \u017cy\u0107 w miar\u0119 normalnie. Mimo swoich problem\u00f3w zdrowotnych i l\u0119k\u00f3w, mia\u0142 wiele zainteresowa\u0144, kt\u00f3re odzwierciedla\u0142y jego wszechstronn\u0105 osobowo\u015b\u0107 i ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata. Interesowa\u0142 si\u0119 nauk\u0105, literatur\u0105, by\u0142 obserwatorem zmian spo\u0142ecznych, potrafi\u0142 analizowa\u0107 zjawiska spo\u0142eczne, mechanizmy w\u0142adzy i ludzk\u0105 psychik\u0119. Ciekawi\u0142y go nowe budynki i inwestycje, odczyty, wystawy, wydarzenia. P\u00f3\u017aniejsze utwory pisa\u0142 na maszynie do pisania. Z jednej strony by\u0142 propagatorem post\u0119pu i nowoczesno\u015bci, a z drugiej strony wierzy\u0142 w zjawiska paranormalne i okultyzm.<\/p>\n
Kobiety w \u017cyciu Aleksandra<\/span><\/h3>\nW 1875 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Oktawi\u0105 Trembi\u0144sk\u0105, dalek\u0105 kuzynk\u0105 ze strony matki, kt\u00f3ra by\u0142a jego towarzyszk\u0105 \u017cycia i opiekunk\u0105. Jako \u017ce okazywanie uczu\u0107 nie by\u0142o najmocniejsz\u0105 stron\u0105 Aleksandra, to i dob\u00f3r podarunk\u00f3w dla narzeczonej, a potem \u017cony, bywa\u0142 kontrowersyjny. W prezencie \u015blubnym Oktawia dosta\u0142a \u2026 maszyn\u0119 do szycia. Para nie mia\u0142a w\u0142asnych dzieci, ale adoptowa\u0142a bratanka Oktawii, Emila, kt\u00f3ry zmar\u0142 \u015bmierci\u0105 samob\u00f3jcz\u0105. Pomimo ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Oktawi\u0105, pisarz flirtowa\u0142 z innymi kobietami (szczeg\u00f3lnie w Na\u0142\u0119czowie). Z jednej strony by\u0142o typowe dla epoki, z drugiej za\u015b sprzeczne z wizerunkiem \u201epoczciwego starszego pana\u201d lansowanym w publicznych wypowiedziach.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Kobiet\u0105, z kt\u00f3r\u0105 Prus flirtowa\u0142 w Na\u0142\u0119czowie, by\u0142a Oktawia Rodkiewiczowa, a ich relacja wykracza\u0142a poza zwyk\u0142\u0105 znajomo\u015b\u0107. Spodoba\u0142y mu si\u0119 jej uroda (szczup\u0142a, kruczoczarna, o jasnych oczach), energia i szlachetne serce. Korespondencj\u0119 z ni\u0105 kierowa\u0142 na adres redakcji, a nie do domu, prawdopodobnie chc\u0105c ukry\u0107 j\u0105 przed \u017con\u0105. Prus adorowa\u0142 j\u0105 w listach, nazywaj\u0105c \u201eKr\u00f3low\u0105\u201d, \u201eNajcudniejsz\u0105 Pani\u0105\u201d. Pewnego jednak dnia Oktawia pozna\u0142a m\u0142odego literata Stefana \u017beromskiego i wysz\u0142a za niego za m\u0105\u017c, cho\u0107 pocz\u0105tkowo Prus jej to odradza\u0142. Z kolei \u017beromski zauwa\u017ca\u0142, \u017ce Oktawia by\u0142a pod wielkim wp\u0142ywem Prusa \u2013 twierdzi\u0142 bowiem, \u017ce narzeczona m\u00f3wi my\u015blami Prusa. Ostatecznie Aleksander zosta\u0142 \u015bwiadkiem na ich \u015blubie i pomaga\u0142 \u017beromskiemu w zdobyciu pracy. By\u0142 te\u017c opiekunem Henryki \u2013 c\u00f3rki Oktawii z jej pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\nZagadkow\u0105 kwesti\u0105 w \u017cyciu Aleksandra pozostaje przypuszczenie, \u017ce mia\u0142 on nie\u015blubnego syna Jana Bogusza z Alin\u0105 Sacewiczow\u0105, cho\u0107 nie ma co do tego jednoznacznych dowod\u00f3w. Alina by\u0142a lekark\u0105 i znajom\u0105 \u017cony Prusa. Faktem jest, \u017ce Aleksander adorowa\u0142 kole\u017cank\u0119 \u017cony i nie jest wykluczone, \u017ce relacja pomi\u0119dzy nimi mog\u0142a wykroczy\u0107 poza og\u00f3lnie przyj\u0119te ramy. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce utrzymywanie kontakt\u00f3w z Alin\u0105 Prus pr\u00f3bowa\u0142 ukry\u0107 przed \u017con\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci pisarza twierdzi, \u017ce Janek by\u0142 synem siostry stryjecznej Aliny, Aleksandry z Jentys\u00f3w Bu\u0142hakowej, a Prus i Alina zostali jego opiekunami i rodzicami chrzestnymi.<\/p>\n
Inne \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymuj\u0105, \u017ce ch\u0142opiec by\u0142 sierot\u0105 po Polakach z Finlandii, a Prus i Alina si\u0119 nim opiekowali. Wok\u00f3\u0142 metryki urodzenia ch\u0142opca pojawia si\u0119 wiele w\u0105tpliwo\u015bci i mo\u017cliwych przek\u0142ama\u0144. Jednak pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce o ile to faktycznie dziecko pisarza, to Aleksander zosta\u0142by ojcem w wieku ok. 60 lat. Nie jest to niemo\u017cliwe, ale w tamtych czasach raczej ma\u0142o prawdopodobne. Faktem jest za to, \u017ce Prus interesowa\u0142 si\u0119 Jankiem i troszczy\u0142 si\u0119 o niego, o jego zdrowie i rozw\u00f3j. W testamencie zapisa\u0142 mu znaczn\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy \u2013 procent od kapita\u0142u i dochod\u00f3w z praw autorskich \u2013 pocz\u0105tkowo jedn\u0105 pi\u0105t\u0105, a potem jedn\u0105 czwart\u0105. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku zapisa\u0142 \u017conie. \u017baden inny chrze\u015bniak Prusa nie zosta\u0142 tak obdarowany.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Warto wspomnie\u0107, \u017ce Boles\u0142aw Prus nie dorobi\u0142 si\u0119 maj\u0105tku. Przez ca\u0142e \u017cycie zarabia\u0142 na pisaniu dla prasy. Inaczej ni\u017c Sienkiewicz, nie przyj\u0105\u0142 daru od narodu, kt\u00f3ry chcia\u0142 mu ufundowa\u0107 dom. Prus mia\u0142 kompleks Sienkiewicza, kt\u00f3ry w tamtym czasie by\u0142 najpopularniejszym autorem, chocia\u017c obaj panowie r\u00f3\u017cnili si\u0119 stosunkiem do przesz\u0142o\u015bci i inaczej rozumieli zadania literatury.<\/p>\nPogrzeb\u00a0<\/span><\/h3>\nBoles\u0142aw Prus zmar\u0142 na atak serca 19 maja 1912 roku w Warszawie. Jego pogrzeb zgromadzi\u0142 t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w stolicy i przerodzi\u0142 si\u0119 w manifestacj\u0119. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Pow\u0105zkowskim, a na jego nagrobku widnieje napis \u201eSerce serc\u201d. W pogrzebie Aleksandra, opr\u00f3cz przedstawicieli arystokracji i inteligencji, uczestniczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c ma\u0142y, sze\u015bcioletni Janek Bogusz.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n
Piotr \u0141opusza\u0144ski Sekrety \u017cycia pisarzy i artyst\u00f3w<\/em><\/p>\nS\u0142awomir Koper Sekretne \u017cycie autor\u00f3w lektur szkolnych<\/em><\/p>\nPortal historyczny Dzieje.pl<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Boles\u0142aw Prus (w\u0142a\u015bciwie Aleksander G\u0142owacki) urodzi\u0142 si\u0119 20 sierpnia 1847 roku w Hrubieszowie, a zmar\u0142 19 maja 1912 roku w Warszawie. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107, obejmuj\u0105ca powie\u015bci, nowele, felietony i publicystyk\u0119, wywar\u0142a ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j literatury polskiej i kszta\u0142towanie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, jednak w pe\u0142ni zosta\u0142a doceniona ju\u017c po \u015bmierci pisarza. Nie\u0142atwe dzieci\u0144stwo Jego matk\u0105 by\u0142a Apolonia […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1083,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[244],"tags":[256,269],"class_list":["post-1082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-patroni","tag-historia","tag-pisarze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1082"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1086,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082\/revisions\/1086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Fot. Ewa Urban z Pixabay<\/p><\/div>\n
Ulubionym miejscem jego wypoczynku by\u0142 Na\u0142\u0119cz\u00f3w, gdzie sp\u0119dza\u0142 wiele czasu i leczy\u0142 si\u0119 \u201ejedzeniem i wybornym powietrzem\u201d. Cierpia\u0142 na liczne dolegliwo\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a pok\u0142osiem ran odniesionych w powstaniu, m.in. przewra\u017cliwienie oczu \u2013 dlatego pisarz cz\u0119sto nosi\u0142 ciemne okulary. Pod mask\u0105 racjonalisty kry\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek wra\u017cliwy, kt\u00f3ry zmaga\u0142 si\u0119 z wieloma l\u0119kami i fobiami. Dokucza\u0142y mu liczne l\u0119ki \u2013 strach przed burz\u0105 i piorunami, co tak\u017ce przypisuje si\u0119 pobytowi w powsta\u0144czych okopach. Podobno podczas burzy chowa\u0142 si\u0119 w najdalszym zak\u0105tku domu. Towarzyszy\u0142a mu tak\u017ce agorafobia, czyli l\u0119k przed otwartymi przestrzeniami. \u0179r\u00f3d\u0142a donosz\u0105, \u017ce nasili\u0142a si\u0119 ona po ataku student\u00f3w na niego w 1878 r., co mog\u0142o mie\u0107 zwi\u0105zek z za\u0142amaniem nerwowym, kt\u00f3rego dozna\u0142 po tym ataku. Mia\u0142 trudno\u015bci z przebywaniem na o\u015bwietlonych schodach, patrzeniem przez okno, przeje\u017cd\u017caniem przez mosty. Utrudnia\u0142o mu to zwiedzanie Europy \u2013 z tego powodu znacznie skr\u00f3ci\u0142 sw\u00f3j pobyt w Pary\u017cu. Podr\u00f3\u017cowa\u0142 kolej\u0105 tylko w nocy.<\/p>\n
W drugiej cz\u0119\u015bci \u017cycia cierpia\u0142 tak\u017ce na epilepsj\u0119. Podobno w trudnych sytuacjach cz\u0119sto mdla\u0142. Aleksander mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 swoich ogranicze\u0144, lecz pr\u00f3bowa\u0142 z nimi walczy\u0107 i \u017cy\u0107 w miar\u0119 normalnie. Mimo swoich problem\u00f3w zdrowotnych i l\u0119k\u00f3w, mia\u0142 wiele zainteresowa\u0144, kt\u00f3re odzwierciedla\u0142y jego wszechstronn\u0105 osobowo\u015b\u0107 i ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata. Interesowa\u0142 si\u0119 nauk\u0105, literatur\u0105, by\u0142 obserwatorem zmian spo\u0142ecznych, potrafi\u0142 analizowa\u0107 zjawiska spo\u0142eczne, mechanizmy w\u0142adzy i ludzk\u0105 psychik\u0119. Ciekawi\u0142y go nowe budynki i inwestycje, odczyty, wystawy, wydarzenia. P\u00f3\u017aniejsze utwory pisa\u0142 na maszynie do pisania. Z jednej strony by\u0142 propagatorem post\u0119pu i nowoczesno\u015bci, a z drugiej strony wierzy\u0142 w zjawiska paranormalne i okultyzm.<\/p>\n
Kobiety w \u017cyciu Aleksandra<\/span><\/h3>\nW 1875 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Oktawi\u0105 Trembi\u0144sk\u0105, dalek\u0105 kuzynk\u0105 ze strony matki, kt\u00f3ra by\u0142a jego towarzyszk\u0105 \u017cycia i opiekunk\u0105. Jako \u017ce okazywanie uczu\u0107 nie by\u0142o najmocniejsz\u0105 stron\u0105 Aleksandra, to i dob\u00f3r podarunk\u00f3w dla narzeczonej, a potem \u017cony, bywa\u0142 kontrowersyjny. W prezencie \u015blubnym Oktawia dosta\u0142a \u2026 maszyn\u0119 do szycia. Para nie mia\u0142a w\u0142asnych dzieci, ale adoptowa\u0142a bratanka Oktawii, Emila, kt\u00f3ry zmar\u0142 \u015bmierci\u0105 samob\u00f3jcz\u0105. Pomimo ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Oktawi\u0105, pisarz flirtowa\u0142 z innymi kobietami (szczeg\u00f3lnie w Na\u0142\u0119czowie). Z jednej strony by\u0142o typowe dla epoki, z drugiej za\u015b sprzeczne z wizerunkiem \u201epoczciwego starszego pana\u201d lansowanym w publicznych wypowiedziach.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Kobiet\u0105, z kt\u00f3r\u0105 Prus flirtowa\u0142 w Na\u0142\u0119czowie, by\u0142a Oktawia Rodkiewiczowa, a ich relacja wykracza\u0142a poza zwyk\u0142\u0105 znajomo\u015b\u0107. Spodoba\u0142y mu si\u0119 jej uroda (szczup\u0142a, kruczoczarna, o jasnych oczach), energia i szlachetne serce. Korespondencj\u0119 z ni\u0105 kierowa\u0142 na adres redakcji, a nie do domu, prawdopodobnie chc\u0105c ukry\u0107 j\u0105 przed \u017con\u0105. Prus adorowa\u0142 j\u0105 w listach, nazywaj\u0105c \u201eKr\u00f3low\u0105\u201d, \u201eNajcudniejsz\u0105 Pani\u0105\u201d. Pewnego jednak dnia Oktawia pozna\u0142a m\u0142odego literata Stefana \u017beromskiego i wysz\u0142a za niego za m\u0105\u017c, cho\u0107 pocz\u0105tkowo Prus jej to odradza\u0142. Z kolei \u017beromski zauwa\u017ca\u0142, \u017ce Oktawia by\u0142a pod wielkim wp\u0142ywem Prusa \u2013 twierdzi\u0142 bowiem, \u017ce narzeczona m\u00f3wi my\u015blami Prusa. Ostatecznie Aleksander zosta\u0142 \u015bwiadkiem na ich \u015blubie i pomaga\u0142 \u017beromskiemu w zdobyciu pracy. By\u0142 te\u017c opiekunem Henryki \u2013 c\u00f3rki Oktawii z jej pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\nZagadkow\u0105 kwesti\u0105 w \u017cyciu Aleksandra pozostaje przypuszczenie, \u017ce mia\u0142 on nie\u015blubnego syna Jana Bogusza z Alin\u0105 Sacewiczow\u0105, cho\u0107 nie ma co do tego jednoznacznych dowod\u00f3w. Alina by\u0142a lekark\u0105 i znajom\u0105 \u017cony Prusa. Faktem jest, \u017ce Aleksander adorowa\u0142 kole\u017cank\u0119 \u017cony i nie jest wykluczone, \u017ce relacja pomi\u0119dzy nimi mog\u0142a wykroczy\u0107 poza og\u00f3lnie przyj\u0119te ramy. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce utrzymywanie kontakt\u00f3w z Alin\u0105 Prus pr\u00f3bowa\u0142 ukry\u0107 przed \u017con\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci pisarza twierdzi, \u017ce Janek by\u0142 synem siostry stryjecznej Aliny, Aleksandry z Jentys\u00f3w Bu\u0142hakowej, a Prus i Alina zostali jego opiekunami i rodzicami chrzestnymi.<\/p>\n
Inne \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymuj\u0105, \u017ce ch\u0142opiec by\u0142 sierot\u0105 po Polakach z Finlandii, a Prus i Alina si\u0119 nim opiekowali. Wok\u00f3\u0142 metryki urodzenia ch\u0142opca pojawia si\u0119 wiele w\u0105tpliwo\u015bci i mo\u017cliwych przek\u0142ama\u0144. Jednak pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce o ile to faktycznie dziecko pisarza, to Aleksander zosta\u0142by ojcem w wieku ok. 60 lat. Nie jest to niemo\u017cliwe, ale w tamtych czasach raczej ma\u0142o prawdopodobne. Faktem jest za to, \u017ce Prus interesowa\u0142 si\u0119 Jankiem i troszczy\u0142 si\u0119 o niego, o jego zdrowie i rozw\u00f3j. W testamencie zapisa\u0142 mu znaczn\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy \u2013 procent od kapita\u0142u i dochod\u00f3w z praw autorskich \u2013 pocz\u0105tkowo jedn\u0105 pi\u0105t\u0105, a potem jedn\u0105 czwart\u0105. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku zapisa\u0142 \u017conie. \u017baden inny chrze\u015bniak Prusa nie zosta\u0142 tak obdarowany.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Warto wspomnie\u0107, \u017ce Boles\u0142aw Prus nie dorobi\u0142 si\u0119 maj\u0105tku. Przez ca\u0142e \u017cycie zarabia\u0142 na pisaniu dla prasy. Inaczej ni\u017c Sienkiewicz, nie przyj\u0105\u0142 daru od narodu, kt\u00f3ry chcia\u0142 mu ufundowa\u0107 dom. Prus mia\u0142 kompleks Sienkiewicza, kt\u00f3ry w tamtym czasie by\u0142 najpopularniejszym autorem, chocia\u017c obaj panowie r\u00f3\u017cnili si\u0119 stosunkiem do przesz\u0142o\u015bci i inaczej rozumieli zadania literatury.<\/p>\nPogrzeb\u00a0<\/span><\/h3>\nBoles\u0142aw Prus zmar\u0142 na atak serca 19 maja 1912 roku w Warszawie. Jego pogrzeb zgromadzi\u0142 t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w stolicy i przerodzi\u0142 si\u0119 w manifestacj\u0119. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Pow\u0105zkowskim, a na jego nagrobku widnieje napis \u201eSerce serc\u201d. W pogrzebie Aleksandra, opr\u00f3cz przedstawicieli arystokracji i inteligencji, uczestniczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c ma\u0142y, sze\u015bcioletni Janek Bogusz.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n
Piotr \u0141opusza\u0144ski Sekrety \u017cycia pisarzy i artyst\u00f3w<\/em><\/p>\nS\u0142awomir Koper Sekretne \u017cycie autor\u00f3w lektur szkolnych<\/em><\/p>\nPortal historyczny Dzieje.pl<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Boles\u0142aw Prus (w\u0142a\u015bciwie Aleksander G\u0142owacki) urodzi\u0142 si\u0119 20 sierpnia 1847 roku w Hrubieszowie, a zmar\u0142 19 maja 1912 roku w Warszawie. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107, obejmuj\u0105ca powie\u015bci, nowele, felietony i publicystyk\u0119, wywar\u0142a ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j literatury polskiej i kszta\u0142towanie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, jednak w pe\u0142ni zosta\u0142a doceniona ju\u017c po \u015bmierci pisarza. Nie\u0142atwe dzieci\u0144stwo Jego matk\u0105 by\u0142a Apolonia […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1083,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[244],"tags":[256,269],"class_list":["post-1082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-patroni","tag-historia","tag-pisarze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1082"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1086,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082\/revisions\/1086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Zagadkow\u0105 kwesti\u0105 w \u017cyciu Aleksandra pozostaje przypuszczenie, \u017ce mia\u0142 on nie\u015blubnego syna Jana Bogusza z Alin\u0105 Sacewiczow\u0105, cho\u0107 nie ma co do tego jednoznacznych dowod\u00f3w. Alina by\u0142a lekark\u0105 i znajom\u0105 \u017cony Prusa. Faktem jest, \u017ce Aleksander adorowa\u0142 kole\u017cank\u0119 \u017cony i nie jest wykluczone, \u017ce relacja pomi\u0119dzy nimi mog\u0142a wykroczy\u0107 poza og\u00f3lnie przyj\u0119te ramy. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce utrzymywanie kontakt\u00f3w z Alin\u0105 Prus pr\u00f3bowa\u0142 ukry\u0107 przed \u017con\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci pisarza twierdzi, \u017ce Janek by\u0142 synem siostry stryjecznej Aliny, Aleksandry z Jentys\u00f3w Bu\u0142hakowej, a Prus i Alina zostali jego opiekunami i rodzicami chrzestnymi.<\/p>\n
Inne \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymuj\u0105, \u017ce ch\u0142opiec by\u0142 sierot\u0105 po Polakach z Finlandii, a Prus i Alina si\u0119 nim opiekowali. Wok\u00f3\u0142 metryki urodzenia ch\u0142opca pojawia si\u0119 wiele w\u0105tpliwo\u015bci i mo\u017cliwych przek\u0142ama\u0144. Jednak pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce o ile to faktycznie dziecko pisarza, to Aleksander zosta\u0142by ojcem w wieku ok. 60 lat. Nie jest to niemo\u017cliwe, ale w tamtych czasach raczej ma\u0142o prawdopodobne. Faktem jest za to, \u017ce Prus interesowa\u0142 si\u0119 Jankiem i troszczy\u0142 si\u0119 o niego, o jego zdrowie i rozw\u00f3j. W testamencie zapisa\u0142 mu znaczn\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy \u2013 procent od kapita\u0142u i dochod\u00f3w z praw autorskich \u2013 pocz\u0105tkowo jedn\u0105 pi\u0105t\u0105, a potem jedn\u0105 czwart\u0105. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku zapisa\u0142 \u017conie. \u017baden inny chrze\u015bniak Prusa nie zosta\u0142 tak obdarowany.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Warto wspomnie\u0107, \u017ce Boles\u0142aw Prus nie dorobi\u0142 si\u0119 maj\u0105tku. Przez ca\u0142e \u017cycie zarabia\u0142 na pisaniu dla prasy. Inaczej ni\u017c Sienkiewicz, nie przyj\u0105\u0142 daru od narodu, kt\u00f3ry chcia\u0142 mu ufundowa\u0107 dom. Prus mia\u0142 kompleks Sienkiewicza, kt\u00f3ry w tamtym czasie by\u0142 najpopularniejszym autorem, chocia\u017c obaj panowie r\u00f3\u017cnili si\u0119 stosunkiem do przesz\u0142o\u015bci i inaczej rozumieli zadania literatury.<\/p>\n Boles\u0142aw Prus zmar\u0142 na atak serca 19 maja 1912 roku w Warszawie. Jego pogrzeb zgromadzi\u0142 t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w stolicy i przerodzi\u0142 si\u0119 w manifestacj\u0119. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Pow\u0105zkowskim, a na jego nagrobku widnieje napis \u201eSerce serc\u201d. W pogrzebie Aleksandra, opr\u00f3cz przedstawicieli arystokracji i inteligencji, uczestniczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c ma\u0142y, sze\u015bcioletni Janek Bogusz.<\/p>\n <\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n Piotr \u0141opusza\u0144ski Sekrety \u017cycia pisarzy i artyst\u00f3w<\/em><\/p>\n S\u0142awomir Koper Sekretne \u017cycie autor\u00f3w lektur szkolnych<\/em><\/p>\n Portal historyczny Dzieje.pl<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Boles\u0142aw Prus (w\u0142a\u015bciwie Aleksander G\u0142owacki) urodzi\u0142 si\u0119 20 sierpnia 1847 roku w Hrubieszowie, a zmar\u0142 19 maja 1912 roku w Warszawie. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107, obejmuj\u0105ca powie\u015bci, nowele, felietony i publicystyk\u0119, wywar\u0142a ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j literatury polskiej i kszta\u0142towanie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, jednak w pe\u0142ni zosta\u0142a doceniona ju\u017c po \u015bmierci pisarza. Nie\u0142atwe dzieci\u0144stwo Jego matk\u0105 by\u0142a Apolonia […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1083,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[244],"tags":[256,269],"class_list":["post-1082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-patroni","tag-historia","tag-pisarze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1082"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1086,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1082\/revisions\/1086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Pogrzeb\u00a0<\/span><\/h3>\n