{"id":1076,"date":"2025-02-03T08:34:03","date_gmt":"2025-02-03T08:34:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/?p=1076"},"modified":"2025-04-03T11:10:02","modified_gmt":"2025-04-03T11:10:02","slug":"zawsze-zielony-bluszcz-pospolity","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/przyroda\/zawsze-zielony-bluszcz-pospolity\/","title":{"rendered":"Zawsze zielony Bluszcz pospolity"},"content":{"rendered":"

Bluszcz pospolity, o pi\u0119knych, zielonych li\u015bciach, mo\u017cemy podziwia\u0107 w naszych ogrodach, parkach konstanci\u0144skich, na cmentarzach, jak r\u00f3wnie\u017c w okolicznych lasach jako ro\u015blin\u0119 runa, wspinaj\u0105c\u0105 si\u0119 na pnie drzew. Jest jedynym rodzimym gatunkiem bluszczu, a zarazem jedynym rodzimym pn\u0105czem zimozielonym.<\/p>\n

Bluszcz jest bardzo d\u0142ugowieczn\u0105 ro\u015blin\u0105, w sprzyjaj\u0105cych warunkach potrafi \u017cy\u0107 kilkaset lat. W wielu kulturach symbolizowa\u0142 \u017cywotno\u015b\u0107, wierno\u015b\u0107 i trwa\u0142o\u015b\u0107. Zwany by\u0142 Drzewem Ozyrysa, grecki Dionizos zosta\u0142 ocalony przez bluszcz, wieniec z bluszczu zdobi\u0142 g\u0142ow\u0119 Muzy Talii. Przy pomocy jego porowatego drewna staro\u017cytni pr\u00f3bowali oddzieli\u0107 wod\u0119 od wina. Celtowie uwa\u017cali go za boga zimy \u2013 Zielonego M\u0119\u017ca. W Europie zdobiono nim domostwa w czasie \u015bwi\u0105t zimowych. W j\u0119zyku staropolskim wyst\u0119powa\u0142 pod nazw\u0105 brzostan, brzestan, brzeszczan.<\/p>\n

\"\"

Fot. Ralph z Pixabay<\/p><\/div>\n

Pn\u0105cze to jest ozdobne nie tylko z li\u015bci, kt\u00f3re od staro\u017cytno\u015bci s\u0105 motywem zdobniczym w sztuce. Jego pojedyncze kwiaty s\u0105 niewielkie i niepozorne, ale kwiatostany wygl\u0105daj\u0105 jak zielonkawa, puchata kula. Kwiaty bluszczu wytwarzaj\u0105 du\u017co py\u0142ku i nektaru, wabi\u0105c pszczo\u0142y jeszcze we wrze\u015bniu (jest p\u00f3\u017anym po\u017cytkiem), jak r\u00f3wnie\u017c muchy, osy i trzmiele, rzadziej motyle.<\/p>\n

Owoce, kt\u00f3re s\u0105 najbardziej truj\u0105cym organem bluszczu, dojrzewaj\u0105 wiosn\u0105 w roku nast\u0119pnym. S\u0105 granatowe, kuliste, zebrane w kulisty owocostan. Pomimo \u017ce zawieraj\u0105 \u017cywice, w \u015bnie\u017cne zimy s\u0105 zjadane po kilka sztuk przez ptaki (np. kapturk\u0119, drozdy, pliszki), kt\u00f3re w ten spos\u00f3b przyczyniaj\u0105 si\u0119 do jego rozsiewania.<\/p>\n

W\u0142a\u015bciwo\u015bci uzdrawiaj\u0105ce<\/span><\/h3>\n

Bluszcz jest ro\u015blin\u0105 lecznicz\u0105, ale zarazem truj\u0105c\u0105, wi\u0119c samodzielnie NIE polecam przygotowywa\u0107 z niego mikstur. Ale w zielarniach mo\u017cna naby\u0107 gotowe preparaty z bluszczu o dzia\u0142aniu wykrztu\u015bnym, rozkurczowym, antybakteryjnym i przeciwzapalnym, np. syrop mo\u017cna podawa\u0107 nawet dzieciom w czasie kaszlu, przy zapaleniu oskrzeli, \u015bci\u015ble przestrzegaj\u0105c sposobu dawkowania na opakowaniu. Przeciwskazaniem do stosowania jest ci\u0105\u017ca.<\/p>\n

Jako zio\u0142o truj\u0105ce, zdecydowanie NIE nadaje si\u0119 do jedzenia \u2013 powoduje pieczenie w ustach, biegunk\u0119, skurcze, mo\u017ce spowodowa\u0107 zatrzymanie oddechu. \u015awie\u017cy sok z bluszczu mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 dra\u017cni\u0105co na wra\u017cliw\u0105 sk\u00f3r\u0119. Bluszcz jest truj\u0105cy tak\u017ce dla ps\u00f3w, kur, byd\u0142a, owiec i saren.<\/p>\n

Wyci\u0105gi z bluszczu s\u0105 stosowane zewn\u0119trznie. Pomagaj\u0105 przy RZS. Balsamy wcierane np. w sk\u00f3r\u0119 na udach, biodrach, brzuchu wspomagaj\u0105 redukcj\u0119 cellulitu, uj\u0119drniaj\u0105 sk\u00f3r\u0119, zmniejszaj\u0105 obrz\u0119ki, wzmacniaj\u0105 naczynia krwiono\u015bne, \u0142agodz\u0105 podra\u017cnienia i przyspieszaj\u0105 spalanie t\u0142uszczyku.<\/p>\n

Li\u015bcie bluszczu bogate s\u0105 w saponiny, flawonoidy (rutyna), fenole, garbniki, kwasy organiczne, \u017cywice.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na zawarto\u015b\u0107 saponin w ilo\u015bci nawet 5% bluszcz jest naturalnym \u201emyd\u0142em\u201d. Wodny wyci\u0105g z niego rozpuszcza t\u0142uszcze, mo\u017cna p\u0142uka\u0107 nim w\u0142osy (ulegaj\u0105 przyciemnieniu). Z ewentualnym dodatkiem sody jest \u015bwietny do prania.<\/p>\n

\u017bywica, kt\u00f3rej jest najwi\u0119cej w owocach, u\u017cywana jest jako kadzid\u0142o.<\/p>\n

Bluszcz – wymagania bytowe<\/span><\/h3>\n

Bluszcz wspina si\u0119 i utrzymuje samodzielnie na podporach, na \u015bcianach, ska\u0142kach, przy pniach drzew dzi\u0119ki powietrznym korzeniom czepnym. W naturze dorasta do ok. 20 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Warto go sadzi\u0107 przy nieuszkodzonych \u015bcianach. B\u0119dzie je chroni\u0142 przed wilgoci\u0105, izolowa\u0142 budynek dzi\u0119ki poduszce powietrznej. Nie nale\u017cy go sadzi\u0107 przy \u015bcianach z pop\u0119kanym tynkiem, gdy\u017c korzenie czepne przyczyni\u0105 si\u0119 do szybszego zniszczenia \u015bciany.<\/p>\n

Lubi cieniste i p\u00f3\u0142cieniste stanowiska oraz wigotne gleby. W mro\u017ane zimy mo\u017ce przemarza\u0107.<\/p>\n

Jest odporny na zanieczyszczenia powietrza, ale bardzo szkodzi mu s\u00f3l w glebie.<\/p>\n

W ogrodzie mo\u017ce rosn\u0105\u0107 bezpo\u015brednio w gruncie, przy drzewie, pergoli, altance, jako ro\u015blina okrywowa, a je\u015bli mamy taras lub balkon \u2013 w du\u017cej donicy lub skrzyni, ale wtedy uro\u015bnie do wys. ok. 2 metr\u00f3w, nie wytworzy korzeni czepnych, nie zakwitnie, prze\u017cyje nie wi\u0119cej ni\u017c 10 lat.<\/p>\n

Jako \u017ce jest to ro\u015blina bardzo zmienna, wyhodowano wiele odmian bluszczu, r\u00f3\u017cniacych si\u0119 pokrojem, tempem wzrostu, kszta\u0142tem i kolorem li\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bluszcz pospolity, o pi\u0119knych, zielonych li\u015bciach, mo\u017cemy podziwia\u0107 w naszych ogrodach, parkach konstanci\u0144skich, na cmentarzach, jak r\u00f3wnie\u017c w okolicznych lasach jako ro\u015blin\u0119 runa, wspinaj\u0105c\u0105 si\u0119 na pnie drzew. Jest jedynym rodzimym gatunkiem bluszczu, a zarazem jedynym rodzimym pn\u0105czem zimozielonym. Bluszcz jest bardzo d\u0142ugowieczn\u0105 ro\u015blin\u0105, w sprzyjaj\u0105cych warunkach potrafi \u017cy\u0107 kilkaset lat. W wielu kulturach symbolizowa\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1077,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[238],"tags":[253,254],"class_list":["post-1076","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przyroda","tag-przyroda","tag-zdrowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1076"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1081,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1076\/revisions\/1081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gloskonstancina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}